Λίγα λόγια για τον πλανήτη Αφροδίτη και τις ονομασίες της…

Η Αφροδίτη είναι ο δεύτερος σε απόσταση από τον Ήλιο, πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος και ο κοντινότερος στη Γη. Είναι ένας από τους τέσσερεις εσωτερικούς ή 
βραχώδεις πλανήτες (Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης).

Κοιτάζοντας το νυχτερινό ουρανό, μετά τη Σελήνη, είναι το πιο λαμπρό ουράνιο σώμα. 
Οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν «Εωσφόρο», προπομπό δηλαδή της αυγής. Αμέσως 
μετά τη δύση του Ήλιου, οπότε και αποσπούσε την προσοχή, λόγω της λαμπρότητάς 
της, την ονόμαζαν «Έσπερο».

Σήμερα την αποκαλούμε «Αυγερινό», όταν εμφανίζεται το πρωί και «Αποσπερίτη» 
όταν εμφανίζεται το βράδυ. Οι Βαβυλώνιοι την ονόμαζαν «Ishtar», την προσωποποίη-
ση της γυναικείας φύσης και θεάς του έρωτα. 
Οι Αιγύπτιοι το πρωί την αποκαλούσαν «Tioumoutiri» και το βράδυ «Ouaiti».
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι την ονόμαζαν «Venus», προς τιμήν της θεάς της ομορφιάς και του 
έρωτα και οι Μάγια, οι οποίοι και ανέπτυξαν ένα ολόκληρο θρησκευτικό ημερολόγιο 
βασισμένο στις κινήσεις της Αφροδίτης, την ονόμαζαν «Noh Ek'» (Μεγάλο αστέρι) και 
«Xux Ek'» (Αστέρι σφήκα).

Η ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης και η εξαφάνιση των Νεάντερταλ...

Η ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης άρχισε πριν από 4.000.000 χρόνια στην ανατολι-
κή Αφρική, από μια ομάδα ζώων που ονομάζονται Αυστραλοπίθηκοι, και έφτασε στον 
Homo sapiens, δηλαδή τον σημερινό άνθρωπο. Μετά τον Αυστραλοπίθηκο εμφανίστη-
κε ο Homo habilis και μετά ο Homo erectus. Ο Homo erectus είχε ανακαλύψει τη 
φωτιά και χρησιμοποιούσε εργαλεία. Μπορεί να χρησιμοποιούσε και απλές μορφές λό-
γου για την επικοινωνία του. Ωστόσο με την εμφάνιση τoυ Homo sapiens η ανθρώπινη 
ευφυΐα έφτασε σε ένα τελείως διαφορετικό επίπεδο. Οι άνθρωποι μπορούσαν πλέον να συζητούν σχετικά με αφηρημένες έννοιες, όπως το μέλλον και το παρελθόν. Μπορού-
σαν να χρησιμοποιούν τον λόγο για να παρηγορήσουν ο ένας τον άλλο ή για να δώσουν συμβουλές. Με βάση τα απολιθώματα έχουμε καταλήξει πλέον στο συμπέρασμα ότι κά-
ποτε υπήρχαν δύο ομάδες (υποείδη) ανθρώπων : ο Homo sapiens sapiens και ο Ho-
mo sapiens neanderthalensis (Νεάντερταλ). Όταν ο πρώτος (Homo sapiens sa-
piens) έφτασε στην Ευρώπη, πριν από 40.000 χρόνια, τη βρήκε να κατοικείται από τους Νεάντερταλ (Homo sapiens neaderthalensis). Αυτοί οι σωματώδεις άνθρωποι ήταν καλά προσαρμοσμένοι στις συνθήκες της Παγετώδους Εποχής, μιας και είχαν εμφανιστεί εκεί 
πολύ νωρίτερα. Η συγγένεια των Νεάντερταλ με τους σύγχρονους ανθρώπους δεν είναι ξεκάθαρη, παρ’ ότι έμοιαζαν σε πολλά χαρακτηριστικά τους. Ίσως είχαν κάποιον πρόσ-
φατο πρόγονο κοινό. 
Και οι δύο χρησιμοποιούσαν τη φωτιά, έθαβαν τους νεκρούς τους και επικοινωνούσαν 
καλά. Όμως η επικρατέστερη θεωρία υποστηρίζει ότι αμέσως μετά την εμφάνιση του 
Homo sapiens sapiens, οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν. Οι Homo sapiens sapiens, παρ’ 
όλο που δεν ήταν τόσο καλά προσαρμοσμένοι όσο οι Νεάντερνταλ στο κρύο, επιβίωσαν, 
ενώ οι τελευταίοι εξαφανίστηκαν. Σταδιακά οι Νεάντερταλ υποχώρησαν, μέχρι που εξαφανίστηκαν, και έκτοτε υπάρχει στη Γη μόνο ο Homo sapiens sapiens.

Κοσμάς Λεοντιάδης

Η πανσέληνος του Αυγούστου, οι οπτικές απάτες και οι μύθοι της Σελήνης...

Η πανσέληνος του Αυγούστου, η οποία φέτος θα συμβεί στις 22 του μήνα, θεωρείται από πολλούς η λαμπρότερη και μεγαλύτερη του έτους, κάτι που όμως δεν είναι σωστό, αφού πρόκειται απλά για μια οπτική απάτη. 
Αυτό που συμβαίνει είναι ότι στη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών ο Ήλιος βρίσκεται 

στο υψηλότερο σημείο της ετήσιας φαινόμενης τροχιάς του στον ουρανό, ενώ αντίθετα η Σελήνη βρίσκεται σχετικά πιο κοντά στον ορίζοντα. Σε αυτή τη θέση η πανσέληνος μπο-

ρεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα χαρακτηριστικά που βρίσκονται εκεί, όπως δέντρα, 

κεραίες και διάφορα κτίσματα. Με αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος του παρατηρητή παρα-σύρεται να πιστέψει ότι η πανσέληνος είναι μεγαλύτερη, ενώ επανειλημμένες μετρήσεις 

έχουν αποδείξει ότι το μέγεθος της δεν διαφέρει καθόλου από ώρα σε ώρα.

Από την άλλη, όντως υπάρχει διαφορά του μεγέθους της Σελήνης ανάλογα με το αν βρίσ-

κεται στο περίγειό της (δηλαδή στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς της γύρω από τη Γη) 

ή στο απόγειό της (στο πιο μακρινό σημείο), κάτι που συμβαίνει μια φορά κάθε μήνα. 

Το πλησιέστερο περίγειο της Σελήνης φέτος θα είναι στις 3 Δεκεμβρίου (356.794 χιλιό-

μετρα), ενώ το μεγαλύτερο απόγειο ήταν στις 11 Μαΐου (406.512 χιλιόμετρα). Αυτό όμως 

δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλη φαίνεται η Σελήνη, όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζον-

τα, κάτι που οφείλεται αποκλειστικά και μόνο σε οπτική απάτη.

Ο μύθος για το μεγαλύτερο αυγουστιάτικο φεγγάρι δεν είναι ο μοναδικός. Υπάρχουν και 

άλλοι μύθοι που έχουν καλλιεργηθεί κατά καιρούς στους διάφορους λαούς, μεταξύ των οποίων η σύνδεση της έξαρσης της «τρέλας» τη μέρα της πανσελήνου, εξ ου και η λέξη «σεληνιασμός», αλλά και η σύνδεσή του φεγγαριού με την επιληψία. Στατιστικές μελέτες όμως που έγιναν επανειλημμένα και έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως σχέση ανάμεσα στη συμπεριφορά του ανθρώπου και στην πανσέληνο.
Μύθος είναι, επίσης, ότι τη μέρα της πανσελήνου γεννιούνται περισσότερα παιδιά ή ότι υπάρχουν περισσότερα ατυχήματα, παρ’ όλα αυτά οι μύθοι αυτοί δεν λένε να «πεθάνουν» 

έως σήμερα. Ένας άλλος μύθος αφορά τον χρωματισμό της πανσελήνου που ορισμένοι τον θέλουν μερικές φορές να είναι «μπλε». Κάτω από ορισμένες σπάνιες συνθήκες πράγματι 

η χροιά της Σελήνης παίρνει ένα γαλαζωπό χρώμα (αντί του κανονικού γκρίζου), όταν π.χ. στην ατμόσφαιρα υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση σκόνης από κάποια πρόσφατη μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου, όπως συνέβη με την έκρηξη του ηφαίστειου Κρακατόα το 1883.

Η φράση «Μπλε Σελήνη» χαρακτηρίζει την ύπαρξη δύο πανσελήνων σ’ ένα μήνα, με τη δεύτερη να ονομάζεται «Μπλε». Ένα τέτοιο φαινόμενο, αν και ασυνήθιστο, δεν είναι ιδιαίτερα σπάνιο. Ο Φεβρουάριος είναι αδύνατο να περιλάβει ποτέ μια «Μπλε Σελήνη», 

ενώ κατά μέσο όρο ένας μήνας με δύο πανσελήνους συμβαίνει μια φορά κάθε κάθε 2,72 χρόνια. Συνολικά στα επόμενα 40 χρόνια θα υπάρξουν 17 μήνες που θα περιλαμβάνουν 

δύο πανσελήνους τον ίδιο μήνα.

Ανάμεσα στους μύθους και τις οπτικές απάτες, ανήκει και το γεγονός ότι από την αρχαιό-

τητα στο ορατό «πρόσωπο» της Σελήνης (υποτίθεται ότι) διακρίνονταν διάφορες μορφές 

και σχήματα. Οι περισσότεροι μάλιστα έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώ-

πινο πρόσωπο στη Σελήνη. Στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν 

την πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι (προφανώς από τον «άνθρωπο» του φεγγαριού).
Οι αρχαίοι φιλόσοφοι είχαν κατανοήσει ότι το φως της Σελήνης δεν ήταν παρά η αντανά-κλαση των ακτίνων του Ήλιου στην επιφάνειά της. Πολλοί είχαν αντιληφθεί από νωρίς 

ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφειλόταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Έτσι, μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της, όπως τον μηχανισμό των φάσεων της.

Για τη συμπλήρωση όλων των φάσεων της Σελήνης, χρειάζονται 29 ημέρες 12 ώρες, 44 

λεπτά και 2,86 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος αυτός ονομάζεται συνοδικός μήνας και είναι η χρονική περίοδος μεταξύ δύο διαδοχικών πανσελήνων ή δύο διαδοχικών φάσεων Νέας Σελήνης, από την οποία γεννήθηκε ο ημερολογιακός μήνας.

*Του Διονύση Σιμόπουλου, αστροφυσικού και επίτιμου διευθυντή του Πλανηταρίου

Οι μύθοι δημιουργίας των αρχαίων Περσών και ο προφήτης Ζωροάστρης...

Σύμφωνα με τους μύθους των αρχαίων Περσών, ο Κόσμος δημιουργήθηκε από
το θεό Ahura Mazda ή Ohrmazd (Ωρομάσδης), πάνσοφο θεό, κυβερνήτη του
ουρανού. Γιος του Ωρομάσδη, ήταν ο Mithra (Μίθρας), θεός του φωτός, της
αλήθειας, της δικαιοσύνης και της σοφίας.
Το μεγάλο βουνό Alburz μεγάλωνε για 800 χρόνια, μέχρι που άγγιξε τον ουρανό.
Τότε έπεσε βροχή η οποία σχημάτισε τη θάλασσα Vourukasha και δύο μεγάλους
ποταμούς. Το πρώτο ζώο που έζησε στις όχθες του ποταμού Veh Rod ήταν ένας
λευκός ταύρος. Όμως το κακό πνεύμα, το Angra Mainyu (Ariman), τον σκότωσε.
Το σπέρμα του μεταφέρθηκε στη Σελήνη και από την εξάγνισή του δημιουργήθη-
καν πολλά ζώα και φυτά. Δίπλα στον ποταμό ζούσε και ο πρώτος άνθρωπος, ο
Gayomard. Το Angra Mainyu τον σκότωσε και εκείνον.
Ο Ήλιος όμως εξάγνισε το σπέρμα του για 40 χρόνια και από αυτό βλάστησε το
φυτό ραβέντι (rhubarb). Το φυτό μεγάλωσε και μεταμορφώθηκε στους Mashya
και Mashyanag, τους πρώτους θνητούς.
Αντί όμως το Angra Mainyu να τους σκοτώσει, τους ξεγέλασε και τους έκανε να
τον λατρεύουν. Μετά από 50 χρόνια γέννησαν δίδυμα, αλλά τα δίδυμα αυτά κου-
βαλούν τις αμαρτίες των γονέων τους. Μετά από πολύ καιρό γεννήθηκαν άλλα
δύο δίδυμα και από αυτά προήλθαν όλοι οι άνθρωποι της Γης.

Στους επόμενους αιώνες, οι πανάρχαιοι αυτοί περσικοί μύθοι, αποτέλεσαν τη βά-
ση μιας νέας θρησκείας του Ζωροαστρισμού (Zoroastrianism). Ιδρυτής της ήταν
ο θρησκευτικός προφήτης των Περσών Zoroaster (Ζωροάστρης) ή Zarathustra
(Ζαρατούστρα) ή Zartosht, ο οποίος εξύψωσε μια αρχαία ιρανική θεότητα, τον
Ahura Mazda (Ωρομάσδη), στο επίπεδο του υπέρτατου Θεού, δαιμονοποιώντας
ταυτόχρονα όλες τις άλλες θεότητες του ιρανικού πάνθεου στο πλαίσιο μιας με-
ταφυσικής και ηθικής διαμάχης καλού και κακού, τάξης και χάους, η οποία απέκ-
τησε κοσμολογικό χαρακτήρα, με κύριο χαρακτηριστικό τις αφηρημένες έννοιες.
Το κήρυγμα του Ζωροάστρη, ο οποίος ήταν και ο θεμελιωτής της πυρολατρίας,
αναφερόταν στο ανώτατο ον, που ήταν ένα και μοναδικό. Όλοι οι άλλοι θεοί ήταν
δαίμονες. Ο θεός, στον οποίο πίστευε ο προφήτης, ήταν ο Ahura Mazda, ο πάνσο-
φος θεός του φωτός και κυβερνήτης του ουρανού. Ο Ahura Mazda βρισκόταν σε
διαρκή αγώνα με το πνεύμα του κακού, το Angra Mainyu (Ariman).
Ο Mithra (Μίθρας), ο γιος του Ωρομάσδη, αποτελεί το πνεύμα της δικαιοσύνης,
αγωνίζεται για το καλό των ανθρώπων και βασανίζεται για χάρη τους. Τελικά,
αναμένεται ότι ο Μίθρας θα νικήσει το πνεύμα του κακού και θα εγκαταστήσει
πάνω στη γη τη βασιλεία του θεού.

Ο Ζωροάστρης καλούσε τους πιστούς να κάνουν μόνο το καλό, υποσχόμενος ως
ανταμοιβή, τον παράδεισο. Αρκετά στοιχεία της διδασκαλίας του Ζωροάστρη πα-
ρουσιάζουν ομοιότητες με τα αντίστοιχα της διδασκαλίας του Ιησού, όπως αυτά
περιγράφονται στην Καινή Διαθήκη.
Το πότε έζησε ο Ζωροάστρης, ποια ήταν η ζωή του και τι πραγματικά αντιπροσώ-
πευε, δεν είναι τόσο γνωστό και βέβαιο. Οι πληροφορίες που υπάρχουν γύρω από
την προσωπικότητά του είναι πολύ λίγες και συγκεχυμένες. Οι μόνες πηγές, που
μας κατατοπίζουν μερικώς, είναι η βίβλος των Περσών, η «Avesta», και μερικά
συγγράμματα αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων. Διαφορετικές πηγές τοποθετούν
τη δράση του εντός μιας μεγάλης χρονολογικής περιόδου (18ο - 6ο αιώνα π.κ.ε.).
Αυτό το πέπλο μυστηρίου που καλύπτει τη ζωή του Ζωροάστρη, συνετέλεσε στο
να γεννηθούν και να αναπτυχθούν διάφοροι μύθοι γύρω από αυτόν, οι οποίοι έφ-
ταναν ακόμα και στο σημείο θεοποίησής του.
Εντούτοις, στην αρχαιότερη πηγή, στην Gathas (τμήμα της Avesta και ιερό κείμενο
της ζωροαστρικής πίστης), αναφέρεται κατηγορηματικά πως ο Ζωροάστρης υπήρξε
άνθρωπος και προφήτης.

Κοσμάς Λεοντιάδης.

- Το παρόν, αποτελεί λήμμα από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό 
Λεξικό των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».

Σαν σήμερα... 5 Απρίλη 1900, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών τους στην Κνωσσό, ο Άγγλος αρχαιολόγος Άρθουρ Τζον Έβανς (Arthur John Evans) (1851 - 1941) και η αρχαιολογική του ομάδα, ανακαλύπτουν πήλινες στήλες με ιερογλυφική γραφή, την οποία αποκαλούν Γραμμική Γραφή Β'...

Η ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης και η εξαφάνιση των Νεάντερταλ...

Η ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης άρχισε πριν από 4.000.000 χρόνια στην ανατολι-
κή Αφρική, από μια ομάδα ζώων που ονομάζονται Αυστραλοπίθηκοι, και έφτασε στον 
Homo sapiens, δηλαδή τον σημερινό άνθρωπο. Μετά τον Αυστραλοπίθηκο εμφανίστη-
κε ο Homo habilis και μετά ο Homo erectus. Ο Homo erectus είχε ανακαλύψει τη 
φωτιά και χρησιμοποιούσε εργαλεία. Μπορεί να χρησιμοποιούσε και απλές μορφές λό-
γου για την επικοινωνία του. Ωστόσο με την εμφάνιση τoυ Homo sapiens η ανθρώπινη 
ευφυΐα έφτασε σε ένα τελείως διαφορετικό επίπεδο. Οι άνθρωποι μπορούσαν πλέον να συζητούν σχετικά με αφηρημένες έννοιες, όπως το μέλλον και το παρελθόν. Μπορού-
σαν να χρησιμοποιούν τον λόγο για να παρηγορήσουν ο ένας τον άλλο ή για να δώσουν συμβουλές. Με βάση τα απολιθώματα έχουμε καταλήξει πλέον στο συμπέρασμα ότι κά-
ποτε υπήρχαν δύο ομάδες (υποείδη) ανθρώπων : ο Homo sapiens sapiens και ο Ho-
mo sapiens neanderthalensis (Νεάντερταλ). Όταν ο πρώτος (Homo sapiens sa-
piens) έφτασε στην Ευρώπη, πριν από 40.000 χρόνια, τη βρήκε να κατοικείται από τους Νεάντερταλ (Homo sapiens neaderthalensis). Αυτοί οι σωματώδεις άνθρωποι ήταν καλά προσαρμοσμένοι στις συνθήκες της Παγετώδους Εποχής, μιας και είχαν εμφανιστεί εκεί 
πολύ νωρίτερα. Η συγγένεια των Νεάντερταλ με τους σύγχρονους ανθρώπους δεν είναι ξεκάθαρη, παρ’ ότι έμοιαζαν σε πολλά χαρακτηριστικά τους. Ίσως είχαν κάποιον πρόσ-
φατο πρόγονο κοινό. 
Και οι δύο χρησιμοποιούσαν τη φωτιά, έθαβαν τους νεκρούς τους και επικοινωνούσαν 
καλά. Όμως η επικρατέστερη θεωρία υποστηρίζει ότι αμέσως μετά την εμφάνιση του 
Homo sapiens sapiens, οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν. Οι Homo sapiens sapiens, παρ’ 
όλο που δεν ήταν τόσο καλά προσαρμοσμένοι όσο οι Νεάντερνταλ στο κρύο, επιβίωσαν, 
ενώ οι τελευταίοι εξαφανίστηκαν. Σταδιακά οι Νεάντερταλ υποχώρησαν, μέχρι που εξαφανίστηκαν, και έκτοτε υπάρχει στη Γη μόνο ο Homo sapiens sapiens.

Κοσμάς Λεοντιάδης

Η Κοσμολογική μυθολογία (Κοσμογονία) των αρχαίων λαών...

Από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, ο άνθρωπος συνεχώς προσπαθεί να ανακαλύψει,
να κατανοήσει και να εξηγήσει τα μυστικά του απέραντου Σύμπαντος, όπως τα αντιλαμ-
βάνονται οι ελλιπείς αισθήσεις του.
Η προσπάθεια αυτή πέρασε μέσα από διάφορα στάδια, τα οποία είχαν κυρίως χαρακτη-ριστικά θρησκευτικά, μυθολογικά και μυστικιστικά.
Τους τελευταίους αιώνες και ιδιαίτερα στην εποχή μας, μέσω της παρατήρησης και του πειράματος, αλλά και λόγω της ανάπτυξης ικανών επιστημονικών οργάνων, αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η επιστήμη της κοσμολογίας, ένας επιμέρους κλάδος της αστροφυσικής, η οποία 

με τη βοήθεια της κλασσικής αστρονομίας, προσπαθεί να εξηγήσει μέσω των φυσικών 

δομών συγκρότησης του Σύμπαντος… τη δημιουργία του, την εξέλιξη του και την πιθανή
του κατάληξη.
Η επιστήμη της Κοσμολογίας δηλαδή, μελετά την αρχή του Σύμπαντος, τα στάδια εξέλι-
ξής του, το πως έφτασε στη σημερινή του μορφή, πως δημιουργήθηκαν οι γαλαξίες, τα 

σμήνη και τα υπερσμήνη γαλαξιών, πως και πότε γεννήθηκαν οι αστέρες και τα πλανητι-
κά συστήματα, τι θα απομείνει μετά το «θάνατό» τους και τελικά ποιά μπορεί να είναι η παραπέρα εξέλιξη του Σύμπαντος.
Επίσης προσπαθεί να δώσει τις όποιες απαντήσεις, στο τι μπορεί να υπήρχε πριν από τη γέννηση αυτού που αντιλαμβανόμαστε σήμερα ως «Σύμπαν».
Η σύγχρονη επιστήμη της κοσμολογίας διαφέρει από τις αρχαίες κοσμογονικές μυθολο-
γικές θεωρίες (κοσμογονία), ως προς το γεγονός, ότι στοχεύει, όπως προαναφέραμε,
στην κατανόηση της φυσικής συγκρότησης του Σύμπαντος και των νόμων οι οποίοι το
κυβερνούν. Η κοσμογονία μέσα από την αφηγηματική παρουσίαση των μύθων, οι οποίοι 

ήταν επηρεασμένοι από τις εκάστοτε θρησκευτικές παραδόσεις, συνδεδεμένη τις περισ-σότερες φορές με θεογονικούς μύθους, προσπαθούσε να δώσει απαντήσεις για την ύπαρ-
ξη του Σύμπαντος, της Γης και του ανθρώπου, οι οποίες οδηγούσαν τις περισσότερες φο-
ρές, σε μια συνειδητή και εσκεμμένη πράξη δημιουργίας από ένα ή περισσότερα υπέρτα-
τα όντα, δηλαδή τους εκάστοτε θεούς.
Κατά τη χρονική περίοδο της ανθρώπινης πολιτισμικής ανάπτυξης, η οποία καλείται Νεο-λιθική εποχή (περίπου 6.800 - 3.200 π.κ.ε), έλαβαν χώρα και οι πρώτες μυθολογικές προ-σεγγίσεις για τη δημιουργία του Κόσμου.
Ήταν κυρίως αυτές των αρχαίων Σουμέριων, των Βαβυλώνιων, των Ασσύριων, των Αιγυ-πτίων, των Κινέζων και πολλών πρωτόγονων φυλών της Αφρικής.
Σε γενικές γραμμές, οι άνθρωποι εκείνης της μακρινής εποχής, θεωρούσαν πως η Γη είναι επίπεδη και στρογγυλή, και ο τόπος στον οποίο κατοικούσαν βρισκόταν στο κέντρο της. 

Γύρω τους υπήρχαν άγνωστοι τόποι γεμάτοι εχθρούς, με τους οποίους δεν μπορούσαν,
αλλά και δεν έπρεπε να έρθουν σε επαφή.
Πίστευαν πως τα άστρα του ουρανού ήταν τα άρματα των θεών τους, οι οποίοι περιδιά-

βαιναν και έλεγχαν τον κόσμο. Από εκεί και πέρα δεν υπήρχε τίποτα παρά μόνο το χάος.
Με την πάροδο των αιώνων, άρχισαν να πλάθονται διάφοροι πιο συμπαγείς, πιο στέρεοι μύθοι για τη δημιουργία του Σύμπαντος και την εμφάνιση του ανθρώπινου είδους πάνω
στη Γη.
Στους περισσότερους από τους γνωστούς μύθους, ο πρωτόγονος ανθρωπομορφισμός κυριαρχεί στις βασικές αρχές και στις δυνάμεις της δημιουργίας (το αρσενικό και το
θηλυκό, η προέλευση των θεών από τη σύλληψη των αρχέγονων γονέων, θεότητες που
αποκαλύπτονται µε ανθρώπινη μορφή κλπ).

Κοσμάς Λεοντιάδης.

*Το παραπάνω κείμενο, αποτελεί μέρος  εισαγωγικού αποσπάσματος, από το υπό
έκδοση τετράτομο έργο μου, «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό των Άστρων και των 

ουράνιων αντικειμένων».

Ινδονησία... Ανακαλύφθηκε η αρχαιότερη σπηλαιογραφία ζώου στον κόσμο, τουλάχιστον 45.500 ετών...

Η ζωγραφική ενός άγριου χοίρου, που ανακαλύφθηκε στον τοίχο ενός δυσπρόσιτου σπη-

λαίου της νήσου Σουλαουέζι της Ινδονησίας και η οποία χρονολογείται πριν από τουλά-

χιστον 45.500 χρόνια, ίσως και χιλιάδες χρόνια νωρίτερα, είναι η αρχαιότερη σπηλαιογ-

ραφία ζώου στον κόσμο και γενικότερα η αρχαιότερη αναπαραστατική ζωγραφιά σπη-

λαίου που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.
Το 2019, η ίδια επιστημονική ομάδα είχε ανακαλύψει σε άλλη τοποθεσία στο ίδιο νησί 

την αρχαιότερη έως τότε σπηλαιογραφία, ηλικίας τουλάχιστον 43.900 ετών.  
Ζωγραφισμένη με σκουροκόκκινη ώχρα, η φυσικού μεγέθους ζωγραφιά στο σπήλαιο 

Λεάνγκ Τεντόνγκε σε μία απομακρυσμένη κοιλάδα του νησιού, φαίνεται να αποτελεί 

μέρος της διήγησης μίας ευρύτερης σκηνής, που περιλαμβάνει άλλους δύο χοίρους, εν 

μέρει μόνο διατηρημένους. Οι εν λόγω κοντοπόδαροι αγριόχοιροι, που επιβιώνουν ακό-

μη ως είδος, αποτελούν κατ' εξοχήν στόχο των κυνηγών στο νησί της Ινδονησίας εδώ 

και χιλιάδες χρόνια.
Το σπήλαιο είχε ανακαλυφθεί το 2017.

Οι δημιουργοί της ζωγραφισμένης εικόνας είναι άγνωστοι. Είναι πιθανό -αλλά όχι βέ-

βαιο- ότι η ζωγραφιά έγινε από τον Homo sapiens. Όπως είπε ο Ομπέρ, «οι άνθρωποι 

που τη ζωγράφισαν ήταν πλήρως σύγχρονοι, σαν κι εμάς, είχαν όλη την ικανότητα και 

τα εργαλεία για να ζωγραφίσουν ό,τι τους άρεσε».
Η εικόνα του αρσενικού χοίρου έχει μέγεθος 136 επί 54 εκατοστά, δηλαδή μήκος σχεδόν ενάμισι μέτρου, ενώ κοντά της υπάρχουν τα χρωματιστά αποτυπώματα δύο ανθρώπινων χεριών, από τα οποία οι επιστήμονες θα προσπαθήσουν να εξάγουν δείγματα αρχαίου 

DNA.
«Η ανακάλυψη ενισχύει τις ενδείξεις ότι η πρώτη σύγχρονη τέχνη των σπηλαίων από 

τους ανθρώπους δεν εμφανίστηκε κατά την εποχή των πάγων στην Ευρώπη, όπως εδώ 

και καιρό εκτιμάτο, αλλά αρκετά πιο νωρίς», σημείωσε ο αρχαιολόγος Άνταμ Μπρουμ 

του Πανεπιστημίου Γκρίφιθ.
Η ζωγραφιά είναι η αρχαιότερη με μορφή ζώου παγκοσμίως, αλλά όχι η αρχαιότερη 

που έχει γίνει από άνθρωπο. Αυτή είναι ένα σχέδιο που βρέθηκε στη Νότια Αφρική 

και έχει ηλικία περίπου 73.000 ετών.
Είναι ασαφές πότε οι πρόγονοι του ανθρώπου έφθασαν στην Ινδονησία και στα άλλα 

νησιά της νοτιοανατολικής Ασίας. Μετά τη μαζική «έξοδο» από την Αφρική, οι μετα-

νάστες του παρελθόντος εκτιμάται ότι διέσχισαν αυτά τα νησιά με κάποιο τρόπο και 

έφθασαν στην Αυστραλία περίπου πριν 65.000 χρόνια.

*Αναδημοσίευση από το 902.gr

Λίγα λόγια για τον πλανήτη Αφροδίτη και τις ονομασίες της…

Η Αφροδίτη είναι ο δεύτερος σε απόσταση από τον Ήλιο, πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος και ο κοντινότερος στη Γη. Είναι ένας από τους τέσσερεις εσωτερικούς ή 

βραχώδεις πλανήτες (Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης).

Κοιτάζοντας το νυχτερινό ουρανό, μετά τη Σελήνη, είναι το πιο λαμπρό ουράνιο σώμα. 
Οι αρχαίοι Έλληνες την ονόμαζαν «Εωσφόρο», προπομπό δηλαδή της αυγής. Αμέσως 

μετά τη δύση του Ήλιου, οπότε και αποσπούσε την προσοχή, λόγω της λαμπρότητάς 

της, την ονόμαζαν «Έσπερο».

Σήμερα την αποκαλούμε «Αυγερινό», όταν εμφανίζεται το πρωί και «Αποσπερίτη» 

όταν εμφανίζεται το βράδυ. Οι Βαβυλώνιοι την ονόμαζαν «Ishtar», την προσωποποίη-

ση της γυναικείας φύσης και θεάς του έρωτα. 
Οι Αιγύπτιοι το πρωί την αποκαλούσαν «Tioumoutiri» και το βράδυ «Ouaiti».
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι την ονόμαζαν «Venus», προς τιμήν της θεάς της ομορφιάς και του 

έρωτα και οι Μάγια, οι οποίοι και ανέπτυξαν ένα ολόκληρο θρησκευτικό ημερολόγιο 

βασισμένο στις κινήσεις της Αφροδίτης, την ονόμαζαν «Noh Ek'» (Μεγάλο αστέρι) και 

«Xux Ek'» (Αστέρι σφήκα).

Τα ιερά κειμήλια του Ιησού : Πειστήρια ή Απάτη;

Μύθοι και πραγματικότητα γύρω από τα λογής λείψανα που σχετίζονται με τη ζωή του ίδιου του Χριστού.
http://istorika-ntokoumenta.blogspot.com/2019/01/blog-post_73.html

Παρουσιάστηκε ο τάφος που εικάζεται πως ανήκει στον Ρωμύλο, μυθικό ιδρυτή της Ρώμης...

Η ανακάλυψή του είχε θεωρηθεί «εκπληκτική» από τους αρχαιολόγους και σήμερα
παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό το εύρημα που θεωρείται ότι είναι ο τάφος
ενός εκ των ιδρυτών της Ρώμης, του Ρωμύλου, που φέρνει την Αιώνια Πόλη στις απαρ
χές της ιστορίας της προ 3.000 ετών.

Η τοποθεσία ήταν βέβαια γνωστή στους ειδικούς, ιδίως στον Ιταλό Τζάκομο Μπόνι 
(1859 - 1925), ο οποίος από τον 19ο αιώνα είχε διατυπώσει την υπόθεση πως στη Ρω-
μαϊκή Αγορά (Φόρο Ρομάνο) και γύρω από το χώρο δημοσίων συναντήσεων του Κομί-
τιουμ στην αρχαιότητα, ενδέχεται να βρισκόταν το μνημείο ενός διαπρεπούς προσώπου
ή ενός ήρωα, ο οποίος ενδέχετο να είναι κι ο ιδρυτής της πόλης.

Πρόσφατες έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στο πάρκο του Κολοσσαίου, επιβεβαίω-
σαν την υπόθεση, φέρνοντας στο φως μία σαρκοφάγο από πορώδες πέτρωμα (τόφο),
μήκους 1,40 μ, που συνδέεται με ένα κυκλικό στοιχείο-πιθανόν βωμό. Η ύπαρξη της
σαρκοφάγου ήταν γνωστή στον Μπόνι και τα δύο μνημεία ανάγονται στον 60 αι. π.Χ.,
ανακοινώθηκε από τη διεύθυνση του πάρκου του Κολοσσαίου.
«Στις μελέτες του, ο Μπόνι δεν είχε προβεί σε μια ερμηνεία του τόπου αυτού, απλώς τον
είχε περιγράψει, τονίζοντας πως είχε δει μία κιβωτό ή μία λεκάνη (που αντιστοιχούσε
στην σαρκοφάγο) κι έναν πέτρινο κύλινδρο», τόνισε σήμερα η διευθύντρια του πάρκου
Αλφονσίνα Ρούσο, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στους δημοσιογράφους το σκάμμα.
«Η πληροφορία τούτη κατόπιν λησμονήθηκε για περίπου έναν αιώνα, όπως κι η ακριβής
τοποθεσία του σημείου και για εμάς αποτέλεσε τεράστια ανακάλυψη να ξαναβρούμε εκεί-
νο που είχε περιγράψει ο Μπόνι», πρόσθεσε η ίδια.
Βέβαια, οι υπεύθυνοι του πάρκου επεσήμαναν πως είναι ακόμη αδύνατον «να δηλώσουμε
μετά πάσης επιστημονικής βεβαιότητος» ότι πρόκειται για τον τάφο του Ρωμύλου.
«Είναι απλώς μία εικασία επί τη βάσει των αρχαίων πηγών, οι οποίες στο σύνο-
λό τους για τη ζώνη αυτή της Αγοράς επικαλούνται την ύπαρξη του τάφου του 
Ρωμύλου», εξήγησε η αρχαιολόγος Πατρίτσια Φορτίνι.
«Βεβαίως και πρόκειται για ένα σημαντικό μνημείο, η μορφή της κιβωτού μας υποδεικνύει
ένα μνημείο, έναν τόπο συλλογικής μνήμης, αλλά το τι πραγματικά ήταν δεν μπορούμε να
το πούμε», πρόσθεσε η ίδια.

Σύμφωνα με το θρύλο, η Ρώμη ιδρύθηκε στις 21 Απρίλη του 753 π.Χ. από τον Ρωμύλο, 
έπειτα από τη δολοφονία του αδελφού του Ρώμου, ο οποίος είχε διασχίσει τα όρια που 
είχαν χαραχθεί για την περίμετρο της οικοδόμησης της νέας πόλης και μετά τη διαφωνία 
τους για το που έπρεπε να κτισθεί - ο Ρωμύλος προτιμούσε τον λόφο του Παλατίνου, 
πάνω από το σπήλαιο «Λύκαιον» όπου τους μεγάλωσε η λύκαινα, ενώ ο Ρώμος τον λόφο 
του Αβεντινού.

Πηγές πληροφοριών : ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP

Η Βασιλική Βιβλιοθήκη του Ασουρμπανιμπάλ...

Ο σπουδαίος βαβυλωνιακός πολιτισμός έχει κληροδοτήσει στην οικουμένη κειμήλια ζηλευτά, όπως τη στήλη του βασιλιά Χαμουραμπί, με τον κώδικα που ορίζει νόμους
και σκληρές ποινές υπογραμμίζοντας ωστόσο το τεκμήριο της αθωότητας, αλλά και
τη συλλογή με τα 25.000 πήλινα θραύσματα της Βιβλιοθήκης του Σαρδανάπαλου στη
Νινευή, του τελευταίου βασιλιά των Ασσυρίων. Το σπουδαίο αρχαιολογικό γεγονός
ήρθε στο φως στα μέσα του 19ου αιώνα από τον Austen Henry Layard στην πανάρ-
χαια πόλη της Μεσοποταμίας, εκεί που άκμασε ο Ασουρμπανιμπάλ και συγκέντρωσε
όλη τη γνώση της εποχής του (γύρω στο 650 π.Χ.). Περισσότεροι από 1.200 τόμοι
φυλάσσονταν στη μεγαλύτερη και σπουδαιότερη βιβλιοθήκη του καιρού της, μεταξύ
των οποίων και κορυφαία έργα της ανθρωπότητας, όπως το Έπος του Γκιλγκαμές.
Οι αναλύσεις των θραυσμάτων αποκαλύπτουν ακόμα συνταρακτικά ντοκουμέντα,
όπως ας πούμε τη θρυμματισμένη πινακίδα με το κείμενο του Κατακλυσμού, τον
οποίο βρίσκουμε και στην Παλαιά Διαθήκη με πρωταγωνιστή τον Νώε!
Η Νινευή καταστράφηκε το 612 π.Χ. από τους Σκύθες και τους Βαβυλώνιους, αν και
τα θραύσματα που επιβίωσαν φτάνουν και περισσεύουν για να ονομάσουν την αρχαιο-
λογική ανακάλυψη της Βιβλιοθήκης του Σαρδανάπαλου μια από τις σπουδαιότερες
όλων των εποχών.

*Αναδημοσίευση από το Weekend του newsbeast.gr

Μερικές μυθολογικές αναφορές στο Γαλαξία μας…

Κατά τη διάρκεια των αιώνων, δημιουργήθηκαν πολλοί μύθοι και θρύλοι, για την
προέλευση και την ονομασία του Γαλαξία μας, αυτής της τόσο χαρακτηριστικής,
όπως φαίνεται από τη Γη, φωτεινής λωρίδας στον νυχτερινό ουρανό… του Γαλαξία
μας, ο οποίος αποτελεί το κοινό σπίτι όλων μας, της Γης, του Ήλιου, των πλανητών
και των δορυφόρων τους, των κομητών, των αστεροειδών, αλλά και ακόμα περίπου
200 δισεκατομμυρίων άστρων (ήλιων), με τα πλανητικά τους συστήματα και όλα τα
άλλα ουράνια αντικείμενα που περιστρέφονται γύρω τους.

- Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία, ο Γαλαξίας σχηματίστηκε από την θεά Ήρα,
η οποία έχυσε το γάλα της στον ουρανό, όταν ανακάλυψε πως ο Δίας την ξεγέλασε
και τάιζε το νεαρό γιο του Ηρακλή, τον οποίο απέκτησε με θνητή γυναίκα, την Αλκ-
μήνη. Κάποια άλλη εκδοχή αναφέρει πως, ο θεός Ερμής μετέφερε κρυφά τον Ηρακλή
στον Όλυμπο για να τραφεί από τα στήθη της Ήρας, όταν αυτή κοιμόταν. Ο Ηρακλής
δάγκωσε τη θηλή της Ήρας και το γάλα της εκτινάχθηκε στους ουρανούς σχηματίζον-
τας τον Γαλαξία.

- Στη Φινλανδική μυθολογία ο Γαλαξίας μας αναφέρεται με την ονομασία «Linunrata»,
δηλαδή το μονοπάτι των πουλιών. Οι Φινλανδοί παρατηρούσαν ότι τα αποδημητικά που-
λιά χρησιμοποιούσαν τον Γαλαξία ως οδηγό για να ταξιδέψουν νότια, όπου πίστευαν ότι
βρίσκεται το «Lintukoto», το σπίτι των πουλιών. Αιώνες αργότερα οι επιστήμονες επιβε-
βαίωσαν την παρατήρηση των Φινλανδών. Τα αποδημητικά πουλιά, όντως έχουν τη λω-
ρίδα του Γαλαξία ως οδηγό για να ταξιδεύουν στα θερμότερα κλίματα κατά τη διάρκεια
του χειμώνα. Και σήμερα, στη φινλανδική γλώσσα, ο Γαλαξίας ονομάζεται «Linunrata».

 - Στα λογοτεχνικά κείμενα «Bhagavata Purana» των Ινδουιστών, τα οποία γράφτηκαν με-
ταξύ του 9ου και 13ου αιώνα κ.ε, ανάμεσα στις πολλές ιστορίες, αναφέρεται και αυτή η οποία θέλει το Γαλαξία να αποτελεί την κοιλιά ενός δελφινιού, το οποίο κολυμπάει στον ωκεανό του ουρανού. Το όνομά του είναι «Akasaganga», που σημαίνει «ο Γάγγης του ουρανού».

- Σύμφωνα με έναν παμπάλαιο αρμένικο μύθο, ο θεός Vahagn, έναν κρύο χειμώνα, έκλεψε
μερικά άχυρα από τον Ασσύριο βασιλιά Barsham και τα έφερε στην Αρμενία.
Όταν πέταξε στον ουρανό, με ένα ξύλινο άρμα, του έφυγε ένα δεμάτι από άχυρα, διασκορ-πίστηκε και έτσι σχηματίστηκε ο Γαλαξίας. Στην αρμένικη γλώσσα, ο Γαλαξίας ονομαζόταν
«Straw Thief's Way», που σημαίνει «η οδός του κλέφτη των αχύρων».

Κοσμάς Λεοντιάδης

To σύστημα των τριών εποχών... δηλαδή το σύστημα ταξινόμησης της ανθρώπινης προϊστορίας σε τρεις διαδοχικές χρονικές περιόδους...

Η Κοσμολογική μυθολογία (Κοσμογονία) των αρχαίων λαών...

Από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, ο άνθρωπος συνεχώς προσπαθεί να ανακαλύψει,
να κατανοήσει και να εξηγήσει τα μυστικά του απέραντου Σύμπαντος, όπως τα αντιλαμ-
βάνονται οι ελλιπείς αισθήσεις του.
Η προσπάθεια αυτή πέρασε μέσα από διάφορα στάδια, τα οποία είχαν κυρίως χαρακτη-ριστικά θρησκευτικά, μυθολογικά και μυστικιστικά.
Τους τελευταίους αιώνες και ιδιαίτερα στην εποχή μας, μέσω της παρατήρησης και του πειράματος, αλλά και λόγω της ανάπτυξης ικανών επιστημονικών οργάνων, αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η επιστήμη της κοσμολογίας, ένας επιμέρους κλάδος της αστροφυσικής, η οποία με τη βοήθεια της κλασσικής αστρονομίας, προσπαθεί να εξηγήσει μέσω των φυσικών δομών συγκρότησης του Σύμπαντος… τη δημιουργία του, την εξέλιξη του και την πιθανή
του κατάληξη.
Η επιστήμη της Κοσμολογίας δηλαδή, μελετά την αρχή του Σύμπαντος, τα στάδια εξέλι-
ξής του, το πως έφτασε στη σημερινή του μορφή, πως δημιουργήθηκαν οι γαλαξίες, τα σμήνη και τα υπερσμήνη γαλαξιών, πως και πότε γεννήθηκαν οι αστέρες και τα πλανητι-
κά συστήματα, τι θα απομείνει μετά το «θάνατό» τους και τελικά ποιά μπορεί να είναι η παραπέρα εξέλιξη του Σύμπαντος.
Επίσης προσπαθεί να δώσει τις όποιες απαντήσεις, στο τι μπορεί να υπήρχε πριν από τη γέννηση αυτού που αντιλαμβανόμαστε σήμερα ως «Σύμπαν».
Η σύγχρονη επιστήμη της κοσμολογίας διαφέρει από τις αρχαίες κοσμογονικές μυθολο-
γικές θεωρίες (κοσμογονία), ως προς το γεγονός, ότι στοχεύει, όπως προαναφέραμε,
στην κατανόηση της φυσικής συγκρότησης του Σύμπαντος και των νόμων οι οποίοι το
κυβερνούν. Η κοσμογονία μέσα από την αφηγηματική παρουσίαση των μύθων, οι οποίοι ήταν επηρεασμένοι από τις εκάστοτε θρησκευτικές παραδόσεις, συνδεδεμένη τις περισ-σότερες φορές με θεογονικούς μύθους, προσπαθούσε να δώσει απαντήσεις για την ύπαρ-
ξη του Σύμπαντος, της Γης και του ανθρώπου, οι οποίες οδηγούσαν τις περισσότερες φο-
ρές, σε μια συνειδητή και εσκεμμένη πράξη δημιουργίας από ένα ή περισσότερα υπέρτα-
τα όντα, δηλαδή τους εκάστοτε θεούς.
Κατά τη χρονική περίοδο της ανθρώπινης πολιτισμικής ανάπτυξης, η οποία καλείται Νεο-λιθική εποχή (περίπου 6.800 - 3.200 π.κ.ε), έλαβαν χώρα και οι πρώτες μυθολογικές προ-σεγγίσεις για τη δημιουργία του Κόσμου.
Ήταν κυρίως αυτές των αρχαίων Σουμέριων, των Βαβυλώνιων, των Ασσύριων, των Αιγυ-πτίων, των Κινέζων και πολλών πρωτόγονων φυλών της Αφρικής.
Σε γενικές γραμμές, οι άνθρωποι εκείνης της μακρινής εποχής, θεωρούσαν πως η Γη είναι επίπεδη και στρογγυλή, και ο τόπος στον οποίο κατοικούσαν βρισκόταν στο κέντρο της. Γύρω τους υπήρχαν άγνωστοι τόποι γεμάτοι εχθρούς, με τους οποίους δεν μπορούσαν,
αλλά και δεν έπρεπε να έρθουν σε επαφή.
Πίστευαν πως τα άστρα του ουρανού ήταν τα άρματα των θεών τους, οι οποίοι περιδιά-βαιναν και έλεγχαν τον κόσμο. Από εκεί και πέρα δεν υπήρχε τίποτα παρά μόνο το χάος.
Με την πάροδο των αιώνων, άρχισαν να πλάθονται διάφοροι πιο συμπαγείς, πιο στέρεοι μύθοι για τη δημιουργία του Σύμπαντος και την εμφάνιση του ανθρώπινου είδους πάνω
στη Γη.
Στους περισσότερους από τους γνωστούς μύθους, ο πρωτόγονος ανθρωπομορφισμός κυριαρχεί στις βασικές αρχές και στις δυνάμεις της δημιουργίας (το αρσενικό και το
θηλυκό, η προέλευση των θεών από τη σύλληψη των αρχέγονων γονέων, θεότητες που
αποκαλύπτονται µε ανθρώπινη μορφή κλπ).

Κοσμάς Λεοντιάδης.

*Το παραπάνω κείμενο, αποτελεί μέρος  εισαγωγικού αποσπάσματος, από το υπό
έκδοση τετράτομο έργο μου, «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό των Άστρων και των ου-
ράνιων αντικειμένων».

Οι κοσμογονικοί μύθοι (μύθοι δημιουργίας) των Σλάβων…

Η σλάβικη κοσμογονία, είναι γεμάτη από μύθους και περιέχει πληθώρα θεοτήτων. 

Πανάρχαιο κοσμολογικό μοτίβο, το οποίο συναντάμε και στους μύθους των περισ-
σότερων αρχαίων ινδοευρωπαϊκών λαών, είναι το «Δένδρο του Κόσμου». 
Τα φύλλα του δένδρου συμβολίζουν τον ουρανό, τα ουράνια αντικείμενα και το βα-
σίλειο των θεών. Ο κορμός του δένδρου συμβολίζει το βασίλειο των θνητών ανθρώ-
πων και αρκετές φορές, οι ρίζες του δένδρου αποτελούν το βασίλειο των νεκρών, 
δηλαδή τον Κάτω Κόσμο. 
Σύμφωνα με κάποιες άλλες σλαβικές λαϊκές δοξασίες, ο κόσμος των νεκρών δεν 
είναι μια απωθητική, για τους θνητούς, περιοχή, αλλά ένας όμορφος πράσινος κόσ-
μος γεμάτος γρασίδι, όπου βασιλεύει αιώνια η άνοιξη.

Στη σλαβική μυθολογία (κοσμογονία), σε αντίθεση με τις περισσότερες ινδοευρω-
παϊκές μυθολογίες, ο Ήλιος ήταν γυναικεία θεότητα, ενώ η Σελήνη ανδρική (το ίδιο 
ισχύει και στην μυθολογία των λαών της Βαλτικής, δηλαδή των Λιθουανών, των 
Λετονών και των αρχαίων Πρώσων).
Οι Σλάβοι λάτρευαν πολυάριθμες θεότητες. Οι πολλές φυλές των Σλάβων κατοικού-
σαν κατά μήκος μιας τεράστιας σε έκταση περιοχής, η οποία ξεκινούσε από τις ακτές 
της Βαλτικής και έφτανε μέχρι τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας (Εύξεινος Πόντος). 
Πιθανότατα κάθε φυλή, εκτός από τις βασικές θεότητες, λάτρευε και τους δικούς της 
θεούς.
Ο ουράνιος θεός του κεραυνού και της αστραπής, ήταν ο Perun, αντίστοιχος του Δία 
των αρχαίων Ελλήνων. Ο Perun υπήρξε ο πρώτος θεός των Σλάβων, που αναφέρεται 
γραπτά στην ιστορία και ήταν ο βασικός θεός των Ρώσων (Rus), πριν τον εκχριστιανι-
σμό τους. Εξουσίαζε τον κόσμο των ζωντανών από ψηλά, στο ψηλότερο κλαδί του Παγ-κόσμιου Δέντρου. Ο Veles ήταν ο χθόνιος θεός, ο οποίος εξουσίαζε τον κόσμο των νεκ-
ρών από χαμηλά, στις ρίζες του Δέντρου. Σε ύστερες εκδοχές, ο Perun χάριζε στους γεωργούς τη βροχή κι ήταν θεός του πολέμου και των όπλων, ενώ ο Veles ήταν ο θεός 
των κοπαδιών και των ποιμένων, ενώ συχνά σχετίζεται με το εμπόριο και τη μαγεία. 
Αποτελούσαν το δίδυμο των αντίθετων θεοτήτων, οι οποίες αντιμάχονταν συνεχώς. 
Σε γενικές γραμμές ο Perun συμβόλιζε την τάξη και ο Veles το χάος.
Σημαντική θέση στο σλαβικό πάνθεο των θεών, κατείχαν επίσης, ο θεός Jarilo και η 
θεά Marzanna ή Morana, παιδιά του Perun.
Ο Jarilo ήταν θεός της βλάστησης , της γονιμότητας, της άνοιξης και του πολέμου και σχετίζεται με τη Σελήνη.
Η Marzanna, δίδυμη αδερφή και σύζυγός του, ήταν θεότητα της φύσης και του θανά-
του και σχετίζεται με τον Ήλιο. 

Ένας πρωτοσλαβικός θεός του ουρανού και του φωτός, ήταν ο Svarog, ο οποίος μάλ-
λον αποτελούσε την σλαβική συνέχεια του θεού των πρωτο-ινδοευρωπαίων, του Dyeus, 
ο οποίος ετυμολογικά έχει άμεση σχέση με το Δία των αρχαίων Ελλήνων, τον Duw των Κελτών, τον Dievas των αρχαίων λαών της Βαλτικής, τον Dyaus Pita, θεό του ουρανού στη βεδική κοσμογονία κλπ.
Ο Svarog στη συνέχεια πήρε στο σλαβικό πάνθεον, τη θέση του θεού της φωτιάς και 
του σιδήρου (όπως ο θεός Ήφαιστος στην ελληνική μυθολογία).
Σύμφωνα με το μύθο, ο Svarog σφυρηλάτησε τον Ήλιο και στη συνέχεια τον παρέδωσε 
στο γιο του Dazbog ή Dabog, ο οποίος ανέλαβε να τον μεταφέρει κατά μήκος του ου-
ρανού και έτσι έδωσε το φως και τη ζωή. 

Κοσμάς Λεοντιάδης

*Το παρόν, αποτελεί απόσπασμα λήμματος, από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».

Οι μύθοι δημιουργίας των αρχαίων Περσών και ο προφήτης Ζωροάστρης...

Σύμφωνα με τους μύθους των αρχαίων Περσών, ο Κόσμος δημιουργήθηκε από
το θεό Ahura Mazda ή Ohrmazd (Ωρομάσδης), πάνσοφο θεό, κυβερνήτη του
ουρανού. Γιος του Ωρομάσδη, ήταν ο Mithra (Μίθρας), θεός του φωτός, της
αλήθειας, της δικαιοσύνης και της σοφίας.
Το μεγάλο βουνό Alburz μεγάλωνε για 800 χρόνια, μέχρι που άγγιξε τον ουρανό.
Τότε έπεσε βροχή η οποία σχημάτισε τη θάλασσα Vourukasha και δύο μεγάλους
ποταμούς. Το πρώτο ζώο που έζησε στις όχθες του ποταμού Veh Rod ήταν ένας
λευκός ταύρος. Όμως το κακό πνεύμα, το Angra Mainyu (Ariman), τον σκότωσε.
Το σπέρμα του μεταφέρθηκε στη Σελήνη και από την εξάγνισή του δημιουργήθη-
καν πολλά ζώα και φυτά. Δίπλα στον ποταμό ζούσε και ο πρώτος άνθρωπος, ο
Gayomard. Το Angra Mainyu τον σκότωσε και εκείνον.
Ο Ήλιος όμως εξάγνισε το σπέρμα του για 40 χρόνια και από αυτό βλάστησε το
φυτό ραβέντι (rhubarb). Το φυτό μεγάλωσε και μεταμορφώθηκε στους Mashya
και Mashyanag, τους πρώτους θνητούς.
Αντί όμως το Angra Mainyu να τους σκοτώσει, τους ξεγέλασε και τους έκανε να
τον λατρεύουν. Μετά από 50 χρόνια γέννησαν δίδυμα, αλλά τα δίδυμα αυτά κου-
βαλούν τις αμαρτίες των γονέων τους. Μετά από πολύ καιρό γεννήθηκαν άλλα
δύο δίδυμα και από αυτά προήλθαν όλοι οι άνθρωποι της Γης.

Στους επόμενους αιώνες, οι πανάρχαιοι αυτοί περσικοί μύθοι, αποτέλεσαν τη βά-
ση μιας νέας θρησκείας του Ζωροαστρισμού (Zoroastrianism). Ιδρυτής της ήταν
ο θρησκευτικός προφήτης των Περσών Zoroaster (Ζωροάστρης) ή Zarathustra
(Ζαρατούστρα) ή Zartosht, ο οποίος εξύψωσε μια αρχαία ιρανική θεότητα, τον
Ahura Mazda (Ωρομάσδη), στο επίπεδο του υπέρτατου Θεού, δαιμονοποιώντας
ταυτόχρονα όλες τις άλλες θεότητες του ιρανικού πάνθεου στο πλαίσιο μιας με-
ταφυσικής και ηθικής διαμάχης καλού και κακού, τάξης και χάους, η οποία απέκ-
τησε κοσμολογικό χαρακτήρα, με κύριο χαρακτηριστικό τις αφηρημένες έννοιες.
Το κήρυγμα του Ζωροάστρη, ο οποίος ήταν και ο θεμελιωτής της πυρολατρίας,
αναφερόταν στο ανώτατο ον, που ήταν ένα και μοναδικό. Όλοι οι άλλοι θεοί ήταν
δαίμονες. Ο θεός, στον οποίο πίστευε ο προφήτης, ήταν ο Ahura Mazda, ο πάνσο-
φος θεός του φωτός και κυβερνήτης του ουρανού. Ο Ahura Mazda βρισκόταν σε
διαρκή αγώνα με το πνεύμα του κακού, το Angra Mainyu (Ariman).
Ο Mithra (Μίθρας), ο γιος του Ωρομάσδη, αποτελεί το πνεύμα της δικαιοσύνης,
αγωνίζεται για το καλό των ανθρώπων και βασανίζεται για χάρη τους. Τελικά,
αναμένεται ότι ο Μίθρας θα νικήσει το πνεύμα του κακού και θα εγκαταστήσει
πάνω στη γη τη βασιλεία του θεού.

Ο Ζωροάστρης καλούσε τους πιστούς να κάνουν μόνο το καλό, υποσχόμενος ως
ανταμοιβή, τον παράδεισο. Αρκετά στοιχεία της διδασκαλίας του Ζωροάστρη πα-
ρουσιάζουν ομοιότητες με τα αντίστοιχα της διδασκαλίας του Ιησού, όπως αυτά
περιγράφονται στην Καινή Διαθήκη.
Το πότε έζησε ο Ζωροάστρης, ποια ήταν η ζωή του και τι πραγματικά αντιπροσώ-
πευε, δεν είναι τόσο γνωστό και βέβαιο. Οι πληροφορίες που υπάρχουν γύρω από
την προσωπικότητά του είναι πολύ λίγες και συγκεχυμένες. Οι μόνες πηγές, που
μας κατατοπίζουν μερικώς, είναι η βίβλος των Περσών, η «Avesta», και μερικά
συγγράμματα αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων. Διαφορετικές πηγές τοποθετούν
τη δράση του εντός μιας μεγάλης χρονολογικής περιόδου (18ο - 6ο αιώνα π.κ.ε.).
Αυτό το πέπλο μυστηρίου που καλύπτει τη ζωή του Ζωροάστρη, συνετέλεσε στο
να γεννηθούν και να αναπτυχθούν διάφοροι μύθοι γύρω από αυτόν, οι οποίοι έφ-
ταναν ακόμα και στο σημείο θεοποίησής του.
Εντούτοις, στην αρχαιότερη πηγή, στην Gathas (τμήμα της Avesta και ιερό κείμενο
της ζωροαστρικής πίστης), αναφέρεται κατηγορηματικά πως ο Ζωροάστρης υπήρξε
άνθρωπος και προφήτης.

Κοσμάς Λεοντιάδης.

- Το παρόν, αποτελεί λήμμα από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό 

Λεξικό των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».

Η παρθενογένεση αποτελεί μυθοπλασία... (Αναδημοσίευση από το "ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ")...

Η εξαφάνιση των Νεάντερταλ μπορεί να ήταν θέμα κακής τύχης...

Οι ανταγωνιστικοί πρόγονοι του ανθρώπου (Homo sapiens) είναι οι κατ' εξοχήν ύποπτοι 
για την εξαφάνιση των Νεάντερταλ από την Ευρώπη, αλλά μια νέα επιστημονική μελέτη 
θεωρεί πιθανό ότι τα «ξαδέρφια» μας έπεσαν απλώς θύμα της κακής τύχης τους, χωρίς 
να βάλουν ιδιαίτερα το δαχτυλάκι τους οι άνθρωποι.

Οι Νεάντερταλ έζησαν για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια στην Ευρώπη και στην Ασία, 
ώσπου εξαφανίσθηκαν πριν 40.000 χρόνια, ενώ λιγοστά απομεινάρια τους επιβίωσαν 
για μερικές ακόμη χιλιάδες χρόνια σε απομονωμένα μέρη όπως η Ιβηρική. 
Η νέα μελέτη εκτιμά ότι ο πληθυσμός τους ήταν πάντα μικρός (ίσως 10.000 έως 70.000 
άτομα) και ήταν διασκορπισμένος σε πολύ μικρότερες ομάδες ανά την Ευρώπη- πράγμα 
που τους καθιστούσε ευάλωτους στην παραμικρή περιβαλλοντική ή άλλη αλλαγή.
Πολλοί επιστήμονες έχουν υποπτευθεί ότι όταν οι πρόγονοι μας μετανάστευσαν μαζικά 
από την Αφρική στην Ευρώπη και συνάντησαν εκεί τους Νεάντερταλ, είτε τους εξόντωσαν,
είτε απλώς τους οδήγησαν σταδιακά σε εξαφάνιση, επειδή ήσαν πιο έξυπνοι.

Όμως οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Κριστ Βάεσεν του ολλανδικού Πανεπιστημίου 
Τεχνολογίας του Αϊντχόβεν, βασιζόμενοι σε υπολογιστικές προσομοιώσεις για την ανά-
λυση πιθανών σεναρίων, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μάλλον οι ίδιοι οι Νεάντερταλ 
ευθύνονται για τη μοίρα τους εξαιτίας τριών παραγόντων: της ενδογαμίας (που συσσω-
ρεύει σταδιακά επικίνδυνες γενετικές μεταλλάξεις λόγω σεξουαλικής επαφής μεταξύ 
συγγενών), της δυσκολίας εύρεσης κατάλληλου συντρόφου λόγω του μικρού πληθυσμού 
και των περιορισμένων επιλογών και, τέλος, λόγω του παράγοντα κακή τύχη (π.χ. ασυ-
νήθιστα πολλοί θάνατοι μέσα σε μια χρονιά εξαιτίας μιας φυσικής καταστροφής).
Βέβαια, η μελέτη δεν είναι παρά ένα υποθετικό μοντέλο και αδυνατεί να αποδείξει ότι οι 
πρόγονοι μας είναι παντελώς αθώοι του αίματος των Νεάντερταλ. Απλώς δείχνει στα χαρ-
τιά (ή μάλλον στην οθόνη) ότι ο ανταγωνισμός από τον Homo sapiens δεν ήταν αναγκαίος 
για την εξαφάνιση των Νεάντερταλ.
Ο Βάεσεν παραδέχθηκε πως είναι εντυπωσιακό ότι οι Νεάντερταλ εξαφανίσθηκαν τόσο 
γρήγορα μετά την μαζική εισροή του Homo sapiens στην Ευρώπη. Από την άλλη όμως, 
όπως είπε, «η εξαφάνιση τους μπορεί να είχε συμβεί έτσι κι αλλιώς. Είναι μια φυσική 
διαδικασία, τα είδη εξαφανίζονται».

Πηγές πληροφοριών : ΑΠΕ - περιοδικό PLoS One

Οι Σκανδιναβικοί και Γερμανικοί μύθοι δημιουργίας...

Στη Σκανδιναβική κοσμολογία ή μυθολογία των Vikings, η οποία είναι μία από τις γνωσ-τότερες εκδοχές της αρχαίας γερμανικής μυθολογικής κοσμογονίας, το Σύμπαν αποτελεί-
ται από τρία επίπεδα, που το καθένα χωρίζεται σε άλλα τρία και έτσι υπάρχουν συνολικά 
εννέα «Κόσμοι». Ο κάθε ένας από τους εννέα «Κόσμους» συγκρατείται στη θέση του από ένα κλαδί του Yggdrasil (Παγκόσμιο δένδρο). 
Τα τρία βασικά επίπεδα ήταν το Hel (η Γη των νεκρών), το Midgard (η Γη των ανθρώπων 
ή Μέση Γη) και το Asgard (η Γη των θεών). Στα άλλα επίπεδα κατοικούσαν όντα, όπως οι 
νάνοι, τα ξωτικά του φωτός, οι γίγαντες και τα ξωτικά του σκότους. Οι θεοί ήταν χωρισμέ-
νοι σε δύο μεγάλες ομάδες, τους Vanir (θεοί της γονιμότητας) και τους Esir (θεοί του 
πολέμου), οι οποίες πολεμούσαν συνεχώς μεταξύ τους. Τελικά επικράτησαν οι Esir και ο 
αρχηγός τους Odin υπήρξε ο ανώτατος θεός και ο δημιουργός του γένους των ανθρώπων.

Στους αρχαίους Νορβηγικούς μύθους δημιουργίας, πριν από την ύπαρξη της Γης (Midgard) 
υπήρχε η Muspell, μια φλεγόμενη χώρα με φύλακες που χτυπούσαν με πύρινα σπαθιά, το 
Ginnungagap (αχανές κενό διάστημα) και το Niflheim, η χώρα του αιώνιου πάγου. 
Όταν το ψύχος του Niflheim άγγιξε τις φλόγες του Muspell ο γιγάντιος Ymir και η αγελά-δα μεγαθήριο Auehumla αναδύθηκαν από τους λιωμένους πάγους. 
Στη συνέχεια η αγελάδα έγλειψε τον θεό Bor και τη γυναίκα του και τους έφερε στη ζωή. 
Το ζευγάρι γέννησε τον Buri που έκανε τρεις γιους, τους Odin, Vili και Ve. Οι γιοί 
μεγάλωσαν, σκότωσαν τον Ymir και από τη σάρκα του δημιούργησαν τη Γη, από τα οστά 
του τα βουνά, από τις τρίχες του τα δέντρα και από το αίμα του τα ποτάμια, τις λίμνες και 
τη θάλασσα. Τέλος, από το κρανίο του οι θεοί δημιούργησαν τον ουρανό και τα αστέρια.

Σύμφωνα με έναν πανάρχαιο μύθο των Τευτόνων (γερμανικό φύλο, που κατοικούσε στις 
δυτικές ακτές της Βαλτικής θάλασσας), η Γη ήταν στερεωμένη πάνω στον κορμό ενός 
θεόρατου δένδρου, του οποίου οι ρίζες βρίσκονταν μέσα στην άβυσσο.

*Το παρόν, αποτελεί λήμμα από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».

Κοσμάς Λεοντιάδης