40ος - 30ος αιώνας π.κ.ε. Κατασκευάζονται στη Μεσοποταπία, τα περίφημα Ziggurats (πέτρινοι πύργοι εξαιρετικής αρχιτεκτονικής, με τη μορφή πυραμίδων), τα οποία χρησιμο-ποιούνται ως ναοί, αλλά και ως χώρος παρατήρησης ουράνιων φαινομένων.
25ος - 20ος αιώνας π.κ.ε. Κατασκευάζεται στην Αγγλία, περίπου 13 χλμ. βορειοδυτικά του Salisbury, το μεγαλιθικό μνημείο του Stonehenge (Στόουνχεντζ), το οποίο χρησιμο-ποιείται ως λατρευτικός χώρος, αλλά και ως αστρονομικό παρατηρητήριο, για τη μελέτη
των θέσεων του Ήλιου και της Σελήνης.
21ος αιώνας π.κ.ε. Ιερείς - αστρονόμοι στην πόλη Ur της Σουμερίας (περιοχή του σημε-ρινού Ιράκ), παρατηρούν μια διπλή έκλειψη. Μία ηλιακή στις 9 Μάη του έτους 2138 π.κ.ε και μία σεληνιακή στις 24 Μάη του ίδιου χρόνου.
20ος αιώνας π.κ.ε. Βαβυλώνιοι αστρονόμοι προσδιορίζουν τους εσωτερικούς πλανήτες Ερμή και Αφροδίτη και τους εξωτερικούς Άρη, Δία και Κρόνο, οι οποίοι θα παραμείνουν
οι μόνοι γνωστοί πλανήτες μέχρι την ανακάλυψη του τηλεσκοπίου. Επίσης καθορίζουν
τις θέσεις των αστερισμών και των άστρων και συντάσσουν τους πρώτους αστρικούς καταλόγους.
20ος αιώνας π.κ.ε. Στην αρχαία Κίνα η αστρονομία έχει ήδη εξελιχθεί. Λειτουργούν Αστρονομικά Παρατηρητήρια, όπου γίνεται μελέτη των κινήσεων του Ήλιου, της Σελήνης και των πλανητών, παρατηρούνται οι ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις και ακόμα οι διερ-χόμενοι κομήτες. Αυτή τη μακρινή εποχή, δίνονται και οι πρώτες ονομασίες σε αστέρες
του ουρανού. Καθορίζεται η τροχιακή περίοδος του πλανήτη Δία, δηλαδή η ολοκλήρωση μιας πλήρους περιστροφής γύρω από τον Ήλιο (περίπου 12 γήινα χρόνια).
12ος αιώνας π.κ.ε. Οι Κινέζοι χωρίζουν τον ουρανό σε 28 περιφέρειες (κινέζικοι αστε-ρισμοί), για την καλύτερη ταξινόμηση των αστέρων.
11ος αιώνας π.κ.ε. Κινέζοι αστρονόμοι, προσδιορίζουν την εαρινή ισημερία.
7ος αιώνας π.κ.ε. Καταγράφεται από Κινέζους αστρονόμους βροχή μετεωριτών από
τον αστερισμό της Λύρας στις 22 Απρίλη 687 π.κ.ε.
6ος αιώνας π.κ.ε. Ο Θαλής ο Μιλήσιος (635 ή 630 - 543 π.κ.ε), πρώτος υπολογίζει ότι
η διάρκεια του έτους είναι 365 ημέρες. Προβλέπει την έκλειψη του Ήλιου, η οποία έγινε στις 28 Μάη του 585 π.κ.ε.
Ο Αναξίμανδρος (610 - 547 π.κ.ε), είναι ο πρώτος, ο οποίος θεωρεί ότι η Γη είναι ένα σφαι-ρικό σώμα. Μετράει ακόμα τις αποστάσεις των πλανητών από τη Γη και προσπαθεί να εκτιμήσει τα μεγέθη τους. Σχεδιάζει επίσης τον πρώτο χάρτη της ουράνιας σφαίρας, χαρά-
ζει την κίνηση του Ήλιου πάνω στην εκλειπτική και μετράει με σχετική ακρίβεια την λόξω-
ση της εκλειπτικής.
Ο Αναξιμένης (585 - 525 π.κ.ε), διακηρύσσει ότι η Σελήνη είναι ένα ετερόφωτο σώμα, το οποίο δέχεται φως από τον Ήλιο. Εξηγεί τις εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης.
5ος αιώνας π.κ.ε. Ο Αναξαγόρας (~ 500 - 428 π.κ.ε), διδάσκει ότι ο Ήλιος είναι μια πύρινη σφαίρα και ότι η Σελήνη είναι ένας τόπος γεμάτος όρη και κοιλάδες.
Ο Φιλόλαος ο Κροτωνιάτης (~ 480 - 400 π.κ.ε), μαθητής του Πυθαγόρα, υποστήριξε,
όπως και όλοι οι πυθαγόρειοι φιλόσοφοι, ένα κοσμολογικό μοντέλο, με βάση το οποίο,
το κέντρο του κόσμου ήταν μια πύρινη σφαίρα,
το «Κεντρικό Πυρ» ή «Εστία του Σύμπαντος». Γύρω από αυτή την πύρινη σφαίρα, πε-ριστρεφόταν η Γη, ο Αντίχθωνας (Αντίχθων), ένας μη ορατός πλανήτης, ο οποίος βρισ-κόταν πάντα σε θέση αντιδιαμετρική με τη Γη, η Σελήνη, ο Ήλιος, ο οποίος αντανακλούσε το φως της πύρινης σφαίρας, οι πλανήτες και όλα τα άλλα ουράνια σώματα. Ο Φιλόλαος είναι ο πρώτος που υποστηρίζει την κυκλική κίνηση της Γης.
Ο Μέτων ο Αθηναίος, επινοεί έναν ημερολογιακό κύκλο βασισμένο στις κινήσεις της Σελήνης, που είναι γνωστός ως Κύκλος του Μέτωνα ή Κύκλος της Σελήνης. Προσδιορίζει επίσης, ότι ανά 19 έτη επαναλαμβάνεται η ίδια σειρά των πανσελήνων, παρατήρηση βά-
ση της οποίας μπορούσαν να προβλεφθούν οι μελλοντικές πανσέληνοι.
4ος αιώνας π.κ.ε. Ο Ηρακλείδης ο Ποντικός (390 - 330 π.κ.ε), διδάσκει ότι η Γη περισ-τρέφεται γύρω από τον άξονα της σε 24 ώρες και αποδίδει την ημερήσια περιστροφή της ουράνιας σφαίρας στην περιστροφή της Γης.
Ο Αριστοτέλης (384 - 322 π.κ.ε), προτείνει ότι ο Κόσμος στο σύνολό του, αποτελεί έναν σφαιρικό χώρο, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται η σφαιρική, αλλά και ακίνητη Γη.
Δέχεται και «επιβάλει» την άποψη, η οποία κυριάρχησε για τα επόμενα περίπου 2 χιλ. χρόνια, ότι ο Ήλιος και η Σελήνη είναι σφαίρες, οι οποίες κινούνται κυκλικά γύρω από
την ακίνητη Γη (γεωκεντρικό σύστημα).
Ο Εύδοξος ο Κνίδιος (408 - 355 π.κ.ε), αποδεικνύει τη σφαιρικότητα της Γης και προτεί-
νει την πρώτη γεωμετρική θεωρία για την κίνηση των πλανητών. Ακόμα με τη βοήθεια
της «ουράνιας σφαίρας», ενός αστρονομκού οργάνου, το οποίο είχε ανακαλύψει ο Θα-
λής ο Μιλήσιος, χαρτογράφησε αρκετούς αστερισμούς και τους έδωσε ονόματα.
Ο Δημόκριτος ο Αβδηρίτης (~ 460 - 370 π.κ.ε), προτείνει ότι η φωτεινή λουρίδα στον ουρανό, δηλαδή ο Γαλαξίας, μπορεί να αποτελείται από πολλά αστέρια.
Το 364 π.κ.ε, Κινέζοι αστρονόμοι παρατηρούν για πρώτη φορά τις ηλιακές κηλίδες.
3ος αιώνας π.κ.ε. Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος (310 - 230 π.κ.ε), προτείνει το ηλιοκεντρικό μοντέλο του Ηλιακού συστήματος, θέτοντας τον Ήλιο και όχι τη Γη στο κέντρο του τότε γνωστού Σύμπαντος. Η πρόταση του Αρίσταρχου δεν έγινε αποδεκτή και χρειάστηκαν περίπου 2 χιλ. χρόνια, έως ότου ο Νικόλαος Κοπέρνικος (Nicolaus Copernicus) (1473 -
1543 κ.ε), την φέρει, πιο ολοκληρωμένη, ξανά στην επιφάνεια.
Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος (276 - 194 π.κ.ε), υπολογίζει, για πρώτη φορά, το μέγεθος
της Γης και προσπαθεί να υπολογίσει την περιφέρεια της Γης, χρησιμοποιώντας το ύψος
του Ηλίου κατά την εαρινή ισημερία.
Κατασκευάζει επίσης έναν αστρικό χάρτη, ο οποίος περιέχει 675 άστρα.
2ος αιώνας π.κ.ε. Ο Ίππαρχος ο Ρόδιος ή Ίππαρχος ο Νικαεύς (~ 190 - 120 π.κ.ε), υπολογίζει ότι το ηλιακό ή τροπικό έτος διαρκεί 365,242 ημέρες (η σημερινή μέτρηση
με τη βοήθεια σύγχρονων ατομικών ρολογιών, δείχνει 365,242199 ημέρες). Ακόμα ανακαλύπτει την μετάπτωση των ισημεριών, υπολογίζει τη διάμετρο της Σελήνης και
την απόστασή της από τη Γη. Συντάσσει τον πρώτο, στο δυτικό κόσμο, κατάλογο ασ-
τέρων, ο οποίος περιελάμβανε περίπου 850 άστρα, με βάση τη λαμπρότητα και τη
θέση τους στην ουράνια σφαίρα. Επίσης επινοεί την κλίμακα μεγεθών των αστέρων
από τη μέτρηση της φωτεινότητάς τους, η οποία χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.
Το 134 π.κ.ε, ο Ίππαρχος ανακαλύπτει ένα «άστρο» στον αστερισμό του Σκορπιού,
το οποίο δεν υπήρχε πριν (μάλλον επρόκειτο για κομήτη) και έτσι διατυπώνει μια
βασική αστρονομική αρχή, η οποία λέει ότι «οι αστέρες δεν είναι αιώνιοι στον ουρανό».
Κατασκευάζεται ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, γνωστός και ως αστρολάβος των Αντικυθήρων ή υπολογιστής των Αντικυθήρων. Πιστεύεται πως ήταν ένας μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων.
*Απόσπασμα από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό
των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».
25ος - 20ος αιώνας π.κ.ε. Κατασκευάζεται στην Αγγλία, περίπου 13 χλμ. βορειοδυτικά του Salisbury, το μεγαλιθικό μνημείο του Stonehenge (Στόουνχεντζ), το οποίο χρησιμο-ποιείται ως λατρευτικός χώρος, αλλά και ως αστρονομικό παρατηρητήριο, για τη μελέτη
των θέσεων του Ήλιου και της Σελήνης.
21ος αιώνας π.κ.ε. Ιερείς - αστρονόμοι στην πόλη Ur της Σουμερίας (περιοχή του σημε-ρινού Ιράκ), παρατηρούν μια διπλή έκλειψη. Μία ηλιακή στις 9 Μάη του έτους 2138 π.κ.ε και μία σεληνιακή στις 24 Μάη του ίδιου χρόνου.
20ος αιώνας π.κ.ε. Βαβυλώνιοι αστρονόμοι προσδιορίζουν τους εσωτερικούς πλανήτες Ερμή και Αφροδίτη και τους εξωτερικούς Άρη, Δία και Κρόνο, οι οποίοι θα παραμείνουν
οι μόνοι γνωστοί πλανήτες μέχρι την ανακάλυψη του τηλεσκοπίου. Επίσης καθορίζουν
τις θέσεις των αστερισμών και των άστρων και συντάσσουν τους πρώτους αστρικούς καταλόγους.
20ος αιώνας π.κ.ε. Στην αρχαία Κίνα η αστρονομία έχει ήδη εξελιχθεί. Λειτουργούν Αστρονομικά Παρατηρητήρια, όπου γίνεται μελέτη των κινήσεων του Ήλιου, της Σελήνης και των πλανητών, παρατηρούνται οι ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις και ακόμα οι διερ-χόμενοι κομήτες. Αυτή τη μακρινή εποχή, δίνονται και οι πρώτες ονομασίες σε αστέρες
του ουρανού. Καθορίζεται η τροχιακή περίοδος του πλανήτη Δία, δηλαδή η ολοκλήρωση μιας πλήρους περιστροφής γύρω από τον Ήλιο (περίπου 12 γήινα χρόνια).
12ος αιώνας π.κ.ε. Οι Κινέζοι χωρίζουν τον ουρανό σε 28 περιφέρειες (κινέζικοι αστε-ρισμοί), για την καλύτερη ταξινόμηση των αστέρων.
11ος αιώνας π.κ.ε. Κινέζοι αστρονόμοι, προσδιορίζουν την εαρινή ισημερία.
7ος αιώνας π.κ.ε. Καταγράφεται από Κινέζους αστρονόμους βροχή μετεωριτών από
τον αστερισμό της Λύρας στις 22 Απρίλη 687 π.κ.ε.
6ος αιώνας π.κ.ε. Ο Θαλής ο Μιλήσιος (635 ή 630 - 543 π.κ.ε), πρώτος υπολογίζει ότι
η διάρκεια του έτους είναι 365 ημέρες. Προβλέπει την έκλειψη του Ήλιου, η οποία έγινε στις 28 Μάη του 585 π.κ.ε.
Ο Αναξίμανδρος (610 - 547 π.κ.ε), είναι ο πρώτος, ο οποίος θεωρεί ότι η Γη είναι ένα σφαι-ρικό σώμα. Μετράει ακόμα τις αποστάσεις των πλανητών από τη Γη και προσπαθεί να εκτιμήσει τα μεγέθη τους. Σχεδιάζει επίσης τον πρώτο χάρτη της ουράνιας σφαίρας, χαρά-
ζει την κίνηση του Ήλιου πάνω στην εκλειπτική και μετράει με σχετική ακρίβεια την λόξω-
ση της εκλειπτικής.
Ο Αναξιμένης (585 - 525 π.κ.ε), διακηρύσσει ότι η Σελήνη είναι ένα ετερόφωτο σώμα, το οποίο δέχεται φως από τον Ήλιο. Εξηγεί τις εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης.
5ος αιώνας π.κ.ε. Ο Αναξαγόρας (~ 500 - 428 π.κ.ε), διδάσκει ότι ο Ήλιος είναι μια πύρινη σφαίρα και ότι η Σελήνη είναι ένας τόπος γεμάτος όρη και κοιλάδες.
Ο Φιλόλαος ο Κροτωνιάτης (~ 480 - 400 π.κ.ε), μαθητής του Πυθαγόρα, υποστήριξε,
όπως και όλοι οι πυθαγόρειοι φιλόσοφοι, ένα κοσμολογικό μοντέλο, με βάση το οποίο,
το κέντρο του κόσμου ήταν μια πύρινη σφαίρα,
το «Κεντρικό Πυρ» ή «Εστία του Σύμπαντος». Γύρω από αυτή την πύρινη σφαίρα, πε-ριστρεφόταν η Γη, ο Αντίχθωνας (Αντίχθων), ένας μη ορατός πλανήτης, ο οποίος βρισ-κόταν πάντα σε θέση αντιδιαμετρική με τη Γη, η Σελήνη, ο Ήλιος, ο οποίος αντανακλούσε το φως της πύρινης σφαίρας, οι πλανήτες και όλα τα άλλα ουράνια σώματα. Ο Φιλόλαος είναι ο πρώτος που υποστηρίζει την κυκλική κίνηση της Γης.
Ο Μέτων ο Αθηναίος, επινοεί έναν ημερολογιακό κύκλο βασισμένο στις κινήσεις της Σελήνης, που είναι γνωστός ως Κύκλος του Μέτωνα ή Κύκλος της Σελήνης. Προσδιορίζει επίσης, ότι ανά 19 έτη επαναλαμβάνεται η ίδια σειρά των πανσελήνων, παρατήρηση βά-
ση της οποίας μπορούσαν να προβλεφθούν οι μελλοντικές πανσέληνοι.
4ος αιώνας π.κ.ε. Ο Ηρακλείδης ο Ποντικός (390 - 330 π.κ.ε), διδάσκει ότι η Γη περισ-τρέφεται γύρω από τον άξονα της σε 24 ώρες και αποδίδει την ημερήσια περιστροφή της ουράνιας σφαίρας στην περιστροφή της Γης.
Ο Αριστοτέλης (384 - 322 π.κ.ε), προτείνει ότι ο Κόσμος στο σύνολό του, αποτελεί έναν σφαιρικό χώρο, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται η σφαιρική, αλλά και ακίνητη Γη.
Δέχεται και «επιβάλει» την άποψη, η οποία κυριάρχησε για τα επόμενα περίπου 2 χιλ. χρόνια, ότι ο Ήλιος και η Σελήνη είναι σφαίρες, οι οποίες κινούνται κυκλικά γύρω από
την ακίνητη Γη (γεωκεντρικό σύστημα).
Ο Εύδοξος ο Κνίδιος (408 - 355 π.κ.ε), αποδεικνύει τη σφαιρικότητα της Γης και προτεί-
νει την πρώτη γεωμετρική θεωρία για την κίνηση των πλανητών. Ακόμα με τη βοήθεια
της «ουράνιας σφαίρας», ενός αστρονομκού οργάνου, το οποίο είχε ανακαλύψει ο Θα-
λής ο Μιλήσιος, χαρτογράφησε αρκετούς αστερισμούς και τους έδωσε ονόματα.
Ο Δημόκριτος ο Αβδηρίτης (~ 460 - 370 π.κ.ε), προτείνει ότι η φωτεινή λουρίδα στον ουρανό, δηλαδή ο Γαλαξίας, μπορεί να αποτελείται από πολλά αστέρια.
Το 364 π.κ.ε, Κινέζοι αστρονόμοι παρατηρούν για πρώτη φορά τις ηλιακές κηλίδες.
3ος αιώνας π.κ.ε. Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος (310 - 230 π.κ.ε), προτείνει το ηλιοκεντρικό μοντέλο του Ηλιακού συστήματος, θέτοντας τον Ήλιο και όχι τη Γη στο κέντρο του τότε γνωστού Σύμπαντος. Η πρόταση του Αρίσταρχου δεν έγινε αποδεκτή και χρειάστηκαν περίπου 2 χιλ. χρόνια, έως ότου ο Νικόλαος Κοπέρνικος (Nicolaus Copernicus) (1473 -
1543 κ.ε), την φέρει, πιο ολοκληρωμένη, ξανά στην επιφάνεια.
Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος (276 - 194 π.κ.ε), υπολογίζει, για πρώτη φορά, το μέγεθος
της Γης και προσπαθεί να υπολογίσει την περιφέρεια της Γης, χρησιμοποιώντας το ύψος
του Ηλίου κατά την εαρινή ισημερία.
Κατασκευάζει επίσης έναν αστρικό χάρτη, ο οποίος περιέχει 675 άστρα.
2ος αιώνας π.κ.ε. Ο Ίππαρχος ο Ρόδιος ή Ίππαρχος ο Νικαεύς (~ 190 - 120 π.κ.ε), υπολογίζει ότι το ηλιακό ή τροπικό έτος διαρκεί 365,242 ημέρες (η σημερινή μέτρηση
με τη βοήθεια σύγχρονων ατομικών ρολογιών, δείχνει 365,242199 ημέρες). Ακόμα ανακαλύπτει την μετάπτωση των ισημεριών, υπολογίζει τη διάμετρο της Σελήνης και
την απόστασή της από τη Γη. Συντάσσει τον πρώτο, στο δυτικό κόσμο, κατάλογο ασ-
τέρων, ο οποίος περιελάμβανε περίπου 850 άστρα, με βάση τη λαμπρότητα και τη
θέση τους στην ουράνια σφαίρα. Επίσης επινοεί την κλίμακα μεγεθών των αστέρων
από τη μέτρηση της φωτεινότητάς τους, η οποία χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.
Το 134 π.κ.ε, ο Ίππαρχος ανακαλύπτει ένα «άστρο» στον αστερισμό του Σκορπιού,
το οποίο δεν υπήρχε πριν (μάλλον επρόκειτο για κομήτη) και έτσι διατυπώνει μια
βασική αστρονομική αρχή, η οποία λέει ότι «οι αστέρες δεν είναι αιώνιοι στον ουρανό».
Κατασκευάζεται ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, γνωστός και ως αστρολάβος των Αντικυθήρων ή υπολογιστής των Αντικυθήρων. Πιστεύεται πως ήταν ένας μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων.
*Απόσπασμα από το υπό έκδοση τετράτομο έργο μου «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό
των Άστρων και των ουράνιων αντικειμένων».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου