Σας καλωσορίζουμε στην ιστοσελίδα μας... Willkommen auf unserer Website... Welcome to our website...

Τρίτη, Μαΐου 16, 2017

Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης...

"... Τις χειμωνιάτικες νύχτες, αν κοιτάξουμε ψηλά στον ουρανό, θα δούμε να ξεχωρίζουν ανάμεσα στα άλλα αστέρια δύο που βρίσκονται αρκετά κοντά, έχουν παραπλήσια λαμ-πρότητα και θυμίζουν ζευγάρι. Η εντύπωση του ζευγαριού είναι τόσο έντονη ώστε δεν διέφυγε της προσοχής κανενός από τους λαούς που ασχολήθηκαν με την αστρονομία. 
Έτσι, οι αρχαίοι Ινδοί ονόμαζαν αυτά τα αστέρια Mithuna, που σημαίνει «αγόρι και κορίτσι», οι αρχαίοι Πέρσες Du Paikar, που σημαίνει «οι δύο φιγούρες», οι Αιγύπτιοι θεωρούσαν ότι αντιπροσωπεύουν δύο θεότητες, τον Ώρο τον Πρεσβύτερο και τον Ώρο 
τον Νεότερο, ενώ οι γηγενείς κάτοικοι της Αυστραλίας ονόμαζαν τα αστέρια «νέα αγό-
ρια». Για τους Έλληνες όμως ήταν οι δίδυμοι Διόσκουροι, ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης, και αυτή η ονομασία επικράτησε τελικά τόσο μεταξύ των αστρονόμων όσο και στο ευρύ κοινό.
Η Ελληνική μυθολογία αναφέρει ότι οι Κάστορας και Πολυδεύκης ήταν γιοι της Λήδας, γυναίκας του βασιλιά της Σπάρτης Τυνδάρεω, και γεννήθηκαν όταν ο Ζευς ερωτεύθηκε τόσο πολύ την όμορφη Λήδα ώστε μεταμορφώθηκε σε κύκνο για να την κατακτήσει. 
Από την ένωση της Λήδας με τον Δία γεννήθηκε ο Πολυδεύκης, που για τον λόγο αυτόν
 ήταν αθάνατος, ενώ ο δίδυμος αδελφός του, ο Κάστορας, ήταν γνήσιος γιος του Τυνδά-
ρεω και επομένως θνητός. Το προσωνύμιο «Διόσκουροι», που σημαίνει «παιδιά του Δία», αποδόθηκε στα δίδυμα αδέλφια εξαιτίας της καταγωγής του Πολυδεύκους. Αξίζει να ση-μειωθεί ότι η οικογένεια του Τυνδάρεω ήταν μια από τις σημαντικότερες στην ελληνική μυθολογία: ανιψιά του Τυνδάρεω ήταν η Πηνελόπη, γυναίκα του Οδυσσέα, ενώ κόρες του ήταν η Κλυταιμνήστρα, γυναίκα του Αγαμέμνονα, και η ωραία Ελένη που αποτέλεσε την αφορμή του Τρωικού Πολέμου.

Στον αστερισμό των Διδύμων, αναμφισβήτητα τα δύο λαμπρότερα και πιο εντυπωσιακά αστέρια του, είναι οι Κάστορας και Πολυδεύκης. Ο Κάστορας (α Διδύμων), σε απόσ-
ταση ­ μόλις ­ 45 ετών φωτός, είναι στην πραγματικότητα ένα εξαπλό σύστημα. 
Αποτελείται από δύο ζευγάρια αστέρων που περιφέρονται σε σχετικά κοντινή απόσταση περί το κέντρο μάζας τους, ενώ ένα τρίτο ζευγάρι κινείται σε τροχιά γύρω από το τετρα-
πλό σύστημα σε μεγαλύτερη απόσταση. Για πάρει κανείς μια ιδέα των μεγεθών, τα μέλη καθενός από τα τρία ζευγάρια είναι τόσο κοντά ώστε εκτελούν μια περιφορά γύρω από 
το κέντρο μάζας του ζεύγους μία φορά κάθε λίγες ημέρες. Αντίθετα, καθένα από τα ζευ-γάρια απέχει τόσο από τα άλλα δύο ώστε η περίοδος περιφοράς τους γύρω από το κοινό κέντρο μάζας των έξι αστέρων είναι μερικές εκατοντάδες χρόνια! Αν κάποιο από τα έξι 
αυτά αστέρια έχει πλανήτες, σκεφθείτε τι είδους αυγές και βασιλέματα έξι ήλιων θα αν-τικρίζουν τα όντα που μπορεί να κατοικούν εκεί! Ο Πολυδεύκης (β Διδύμων), είναι 
ο κοντινότερος προς τη Γη ερυθρός γίγαντας, σε απόσταση 35 ετών φωτός. Το έντονο πορτοκαλί χρώμα του είχε εντυπωσιάσει τον Πτολεμαίο, ο οποίος τον αποκαλούσε «υπόκιρρο»..."

*Απόσπασμα από άρθρο του Χάρη Βάρβογλη, πρώην καθηγητή του Τμήματος Φυσικής 
στο ΑΠΘ (Τομέας Αστρονομίας και Αστροφυσικής), το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημε-
ρίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ", τον Ιούνη του 1997.

1 σχόλιο: