Ο πλανήτης Δίας και οι δορυφόροι του... πολύ κοντά στη Σελήνη...

Αυτές τις ημέρες του Ιούνη, μπορούμε να δούμε ψηλά στον νυχτερινό ουρανό, 
τη Σελήνη, τον πλανήτη Δία και τους τέσσερις μεγάλους δορυφόρους του. 
Από αριστερά προς τα δεξιά μετά το σκοτεινό σεληνιακό άκρο, η Καλλιστώ, 
ο Γανυμήδης, η Ιώ και η Ευρώπη.

Εμείς... κι εσείς...

Τα αστρονομικά φαινόμενα του Ιούνη 2017...

Γανυμήδης... ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος...

Ο Γανυμήδης είναι ο πιο ογκώδης, φωτεινός και μεγαλύτερος φυσικός δορυφόρος του πλανήτη Δία αλλά και του Ηλιακού συστήματος, με διάμετρο 5.262 χιλιόμετρα. 
Είναι μεγαλύτερος ακόμη και από τον πλανήτη Ερμή και τον πλανήτη νάνο Πλούτωνα. 
Οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι ο Γανυμήδης διαθέτει πυρήνα παρόμοιο με αυτόν της 
Γης (με κύριο συστατικό τον υγρό σίδηρο) ο οποίος και παράγει το μαγνητικό πεδίο. 
Ο Γανυμήδης διαθέτει επίσης οξυγόνο που δημιουργείται από τη διάσπαση πάγου νερού στην επιφάνεια του. Εκτιμάται ότι διαθέτει έναν ωκεανό αλλά δεν υπάρχει κανένα στοι-
χείο σχετικά το πόσο βαθιά κάτω από την επιφάνεια βρίσκεται αυτός ο ωκεανός ούτε και ποια είναι η μορφολογία του.

Οι προτάσεις βιβλίων της ιστοσελίδας μας για το μήνα Ιούνη...

Μπορείτε να δείτε τις προτάσεις βιβλίων των προηγούμενων μηνών, πηγαίνοντας στις
ιδιαίτερες σελίδες μας και συγκεκριμένα στη σελίδα "Βιβλία (οι προτάσεις του μήνα)"...

Το Νεφέλωμα Μολύβι (Pencil Nebula) (NGC 2736)...

Το Νεφέλωμα Μολύβι (Pencil Nebula) είναι μέρος της Supernova Remnant Vela 
(υπόλειμμα υπερκαινοφανούς των Ιστίων), που βρίσκεται κοντά στο Vela Pulsar 
και το συναντάμε περίπου 815 έτη φωτός μακριά από το Ηλιακό μας σύστημα, 
στην κατεύθυνση του αστερισμού των Ιστίων (Vela). Η γραμμική εμφάνιση του νεφελώματος προκάλεσε το δημοφιλές όνομα του. Ανακαλύφθηκε από τον Άγγλο αστρονόμο John Frederick William Herschel, το 1835.
Πιστεύεται ότι έχει σχηματιστεί από μέρος του κρουστικού κύματος του Supernova 
Remnant Vela. Το Pencil Nebula κινείται με ταχύτητα, η οποία φτάνει περίπου τα
644.000 χλμ. ανά ώρα.

Κοσμάς Λεοντιάδης

Από τον Ριζοσπάστη (3 Ιούνη 2017)...

3 Ιούνη 1963... Πεθαίνει ο Τούρκος κομμουνιστής ποιητής Ναζίμ Χικμέτ...

Ο Ν. Χικμέτ εντάσσεται στο παράνομο Κομμουνιστικό Κόμμα της Τουρκίας το 1923. Διώκεται για τις ιδέες του και το 1938 καταδικάζεται σε 40 χρόνια φυλακή. Κάτω από 
την πίεση της διεθνούς κατακραυγής, το καθεστώς αναγκάζεται να τον απελευθερώ-
σει το 1950 και αφού είχε ξεκινήσει απεργία πείνας. 
Την ίδια χρονιά τιμάται με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης. Ωστόσο παρακολουθείται συ-
νεχώς. Αρχίζει και πάλι να εργάζεται ως σεναριογράφος αλλά οι πιέσεις συνεχίζονται. 
Αν και απαλλαγμένος από τη στρατιωτική θητεία, το καθεστώς 
τον καλεί να καταταγεί. Το 1951 φεύγει κρυφά στη Ρουμανία και την ίδια χρονιά, του αφαιρείται η τουρκική ιθαγένεια, η οποία του δόθηκε και πάλι μόλις το 2001! 
Ταξιδεύει σε πολλές χώρες και το 1952 εκλέγεται μέλος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ειρήνης.
Ο Ναζίμ Χικμέτ υπερασπίστηκε αταλάντευτα σε όλη του τη ζωή, και με τα γραφόμενά 
του, αλλά και με τους αγώνες του, τις ιδέες του και τα πανανθρώπινα ιδανικά, τα οποία αυτές πρέσβευαν...

3 Ιούνη... Από τη στήλη του Ριζοσπάστη... "Σαν σήμερα"...

1833 Δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το βασιλικό διάταγμα «Περί σχη-ματισμού της Ελληνικής Χωροφυλακής».

1899 Πεθαίνει ο Αυστριακός συνθέτης της κλασικής μουσικής Γιόχαν Στράους (ο 2ος).

1917 Στην πόλη Λιντς της Βρετανίας πραγματοποιείται αντιπολεμική Συνδιάσκεψη των εργατικών οργανώσεων, με τη συμμετοχή 1.150 αντιπροσώπων των συνδικάτων και πολιτικών οργανώσεων (Εργατικοί, Σοσιαλιστές, κ.ά.).

1924 Πεθαίνει ο Τσέχος συγγραφέας Φραντς Κάφκα.

1927 Τίθεται σε ισχύ το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας, με το οποίο καθιερώθηκε η αβασί-
λευτη δημοκρατία (δημοψήφισμα 1924) και θεσπίστηκε ο θεσμός του Προέδρου της Δημοκρατίας.

1932 Παραιτείται η κυβέρνηση Παπαναστασίου. Σχηματίζεται νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

1933 Επανιδρύεται το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιρλανδίας, που είχε διαλυθεί το 1924.

1934 Η αστυνομία απαγορεύει τη σύγκληση του Αντιφασιστικού Συνεδρίου. Παρ' όλα 
αυτά, οι σχεδόν 1.200 σύνεδροι, καθώς και χιλιάδες άλλοι εργαζόμενοι της Αθήνας και 
του Πειραιά συγκεντρώνονται δεχόμενοι επίθεση από τις δυνάμεις καταστολής. 
Η αστυνομία ανοίγει πυρ και τραυματίζει 3 εργάτες. Παρά την τρομοκρατία, το Συνέδ-
ριο θα συνέλθει τελικά 2 μέρες αργότερα στον Κοκκιναρά Κηφισιάς.

1959 Η κυβέρνηση της ΕΡΕ του Κ. Καραμανλή απορρίπτει την πρόταση της Σοβιετικής Ενωσης για μια Βαλκανική χωρίς πυραύλους.

1963 Πεθαίνει ο Τούρκος κομμουνιστής ποιητής Ναζίμ Χικμέτ. 

1979 Στον Κόλπο του Μεξικού, και ύστερα από έκρηξη σε γεωτρύπανο, προκαλείται 
μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοκηλίδες στα χρονικά των περιβαλλοντικών κατασ-
τροφών (2.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα).

1992 Με τη συμμετοχή αντιπροσώπων 172 κυβερνήσεων και χιλιάδων ακτιβιστών, 
ξεκινά στο Ρίο ντε Τζανέιρο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ η μεγαλύτερη έως τότε παγκό-
σμια διάσκεψη για την προστασία του περιβάλλοντος («Διάσκεψη της Γης»). 
Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να προσυπογράψουν τη σχετική συνθήκη, με το επιχείρημα ότι υπονόμευε τη βιομηχανική τους ανάπτυξη.

Τα σκαλοπάτια της γνώσης, διευρύνουν το νου και απελευθερώνουν τον άνθρωπο...

Μερικά ασυνήθιστα και περίεργα ζώα...

Κόκκινο πάντα... Το ντροπαλό και μοναχικό πάντα απαντάται στα βουνά του Νεπάλ 
και της Κίνας. Συγγενής του μεγάλου πάντα, είναι λίγο μεγαλύτερο από μια γάτα. 
Χρησιμοποιεί την τριχωτή του ουρά σαν κουβέρτα για το κρύο.

Φυλλώδης θαλάσσιος δράκος...  Έχει άκρα που μοιάζουν με φύλλωμα για να καμου-
φλάρεται. Απαντάται μόνο στην Αυστραλία και προστατεύεται από την κυβέρνηση της 
χώρας καθώς ο αριθμός του είχε μειωθεί δραματικά από τη δεκαετία του '90 λόγω της μόλυνσης, της απώλειας του χώρου διαβίωσης και της λαθροθηρίας.

Ζέρμοα (Jerboa) με μεγάλα αυτιά... To μικρό αυτό πλάσμα με τα μεγάλα αυτιά είναι ένα νυχτόβιο τρωκτικό που μοιάζει με ποντίκι και απαντάται στην Κίνα και στη Μογγολία. Το μόνο γνωστό ζώο στο είδος του, για το οποίο γνωρίζουμε ελάχιστα, θεωρείται είδος υπό εξαφάνιση.

Είναι δύσκολο να είσαι μαύρος στις ΗΠΑ...

Έξαλλος είναι ο Λεμπρόν Τζέιμς για τα συνθήματα, με ρατσιστικό περιεχόμενο που έγραψαν άγνωστοι στην οικία του στο Λος Άντζελες, μία μέρα πριν την έναρξη των  
τελικών του ΝΒΑ, μεταξύ των Κλίβελαντ Καβαλίερς και Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς.
Το γκράφιτι στην μπροστινή πύλη του σπιτιού του σούπερ σταρ των Καβαλίερς ήταν ρατσιστικό και ο τρεις φορές πρωταθλητής ΝΒΑ δεν βρισκόταν στο σπίτι τη στιγμή 
του βανδαλισμού. 

Ο «βασιλιάς» ξέσπασε για το περιστατικό και τόνισε πως είναι όσα χρήματα και να έχει κάποιος είναι δύσκολο να είναι μαύρος στις ΗΠΑ: «Ενώ περιμένουμε τους τελικούς, 
το θέμα του ρατσισμού ανακύπτει ξανά. Η οικογένειά μου είναι ασφαλής κι 
αυτό είναι που μετρά. Δυστυχώς ο ρατσισμός θα είναι πάντα μέρος του κόσ-
μου και της Αμερικής. Το μίσος, ειδικά για τους Αφροαμερικανούς, υπάρχει 
καθημερινά», τόνισε ο Τζέιμς και συμπλήρωσε:

«Τις περισσότερες μέρες είναι κρυμμένο, αλλά ζει κάθε μέρα. Όσα χρήματα κι 
αν έχεις, όσο διάσημος κι αν είσαι ή πόσοι σε θαυμάζουν, το να είσαι μαύρος 
στις ΗΠΑ είναι δύσκολο. Αν αυτό που έγινε στην οικογένειά μου επαναφέρει 
αυτό το σημαντικό ζήτημα στην επιφάνεια και γίνεται πρόοδος, τότε δεν είμαι 
αντίθετος στο να μας ξανασυμβεί. Θα μιλήσω γι' αυτό στα παιδιά μου και θα 
τους πω ότι ακόμη και στο πιο σκοτεινό σημείο της ζωής μπορείς να ρίξεις φως».

Ο αστρονόμος Έντγουιν Πάουελ Χαμπλ (Edwin Powel Hubble ) και το βραβείο Νόμπελ...

Ο Αμερικανός Edwin Powel Hubble (1889 - 1953), θεωρείται ένας από τους σημαντι-κότερους αστρονόμους του 20ου αιώνα. Τέσσερις είναι κυριότερες συνεισφορές του 
Ηubble στην αστρονομία :
1. Το σύστημα ταξινόμησης γαλαξιών που φέρει το όνομά του Hubble, σε 
ένα διάγραμμα που περιλαμβάνει σπειροειδείς, ραβδωτούς και ελλειπτικούς 
γαλαξίες και μοιάζει με διαπασών.
2. Την ανακάλυψη των Κηφείδων στον γαλαξία NGC 6822 (ή γαλαξίας του 
Μπάρναρντ), και την αντίστοιχη εργασία του στους γαλαξίες M31(ή γαλαξίας 
της Ανδρομέδας3) και M33 (ή γαλαξίας του Τριγώνου), που έδωσαν απαντή-
σεις σε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την φύση των γαλαξιών.
3. Την ανακάλυψη της ομοιογενούς κατανομής των γαλαξιών.
4. Την σχέση μεταξύ της ταχύτητας-απόστασης των γαλαξιών που είναι γνω-
στή ως νόμος του Hubble, το φυσικό συμπέρασμα του οποίου είναι πως το 
σύμπαν διαστέλλεται.

Ο Edwin Hubble κατά τη διάρκεια της ζωής του τιμήθηκε με διάφορα βραβεία για την επιστημονική συνεισφορά του, χωρίς όμως να λάβει το υπέρτατο βραβείο, ένα Νόμπελ Φυσικής. Σύμφωνα με φήμες –  που αναφέρονται συχνά σε βιβλία εκλαϊκευμένης αστρονομίας και στην wikipedia – η επιτροπή των βραβείων Νόμπελ, το 1953, αποφά-
σισε να απονείμει το βραβείο Νόμπελ Φυσικής στον Hubble. Όμως ο Hubble, πέθανε 
λίγο πριν την ανακοίνωση, κι έτσι δεδομένου ότι το βραβείο δεν απονέμεται σε επιστή-
μονα που δεν βρίσκεται εν ζωή, χάθηκε η ευκαιρία να τιμηθεί για πρώτη φορά – μέχρι 
το 1953 – με το βραβείο Νόμπελ ένας αστρονόμος.
Η εντύπωση που επικρατούσε μέχρι τώρα ήταν πως η τύχη έπαιξε ένα άσχημο παιχνίδι στερώντας το βραβείο Νόμπελ Φυσικής σε έναν από τους μεγαλύτερους αστρονόμους 
της σύγχρονης ιστορίας δεδομένου ότι, εκ των υστέρων, φαίνεται αυτονόητο πως ο 
Hubble άξιζε το Νόμπελ Φυσικής.
Ο Ιάπωνας αστροφυσικός Kohji Tsumura διερεύνησε το ζήτημα και διαπίστωσε πως 
ο  Edwin Hubble το 1953 ήταν πράγματι υποψήφιος για το βραβείο Νόμπελ Φυσικής. 
Όμως, η επιτροπή αξιολόγησης κατέληξε στο συμπέρασμα πως το ερευνητικό έργο 
του Hubble στην αστρονομία δεν άξιζε το βραβείο. Με λίγα λόγια οι αξιολογητές δεν αντιλήφθηκαν την σπουδαιότητα των ανακαλύψεων ενός επιστήμονα που άλλαξαν 
τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το σύμπαν. Πρόκειται για ένα συνηθισμένο συμβάν στην επιστημονική εξέλιξη.
Για την ιστορία, το βραβείο Νόμπελ Φυσικής για το έτος 1953 δόθηκε στον Frederik 
Zernike για την εφεύρεση του μικροσκοπίου αντίθεσης φάσης.

Πηγή πληροφοριών : physicsgg

Από τον Ριζοσπάστη (1 Ιούνη 20170...